Giải Câu hỏi trang 18 SGK Lịch sử 12

Gợi ý trả lời

Phân tích tác động của sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta đối với tình hình thế giới

Sự sụp đổ của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta (hoàn tất năm 1991, cùng với việc Chiến tranh lạnh chấm dứt và chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô tan rã) đã tác động sâu sắc, nhiều mặt đến tình hình thế giới.

a) Tác động tích cực

- Tình trạng đối đầu gay gắt giữa hai phe tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa (đối đầu Đông – Tây) không còn nữa. Chiến tranh lạnh chấm dứt, nguy cơ một cuộc chiến tranh thế giới mới bị đẩy lùi.

- Mở ra chiều hướng và điều kiện để giải quyết hòa bình các vụ tranh chấp, xung đột ở nhiều khu vực trên thế giới (như ở Áp-ga-ni-xtan, Cam-pu-chia, Nam Phi, Trung Đông…).

- Xu thế hòa bình, hợp tác và phát triển trở thành xu thế chủ đạo trong quan hệ quốc tế. Các quốc gia điều chỉnh chiến lược, tập trung phát triển kinh tế để xây dựng sức mạnh thực sự của mỗi nước.

- Phạm vi ảnh hưởng của Mỹ và Liên Xô (sau là Nga) đều bị thu hẹp. Mỹ vươn lên trở thành siêu cường duy nhất và ra sức thiết lập trật tự thế giới "đơn cực" nhằm chi phối, lãnh đạo thế giới.

- Thúc đẩy sự vươn lên của nhiều trung tâm, nhiều cường quốc (như Trung Quốc, Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Nga, Ấn Độ…), góp phần hình thành và củng cố xu thế đa cực trong quan hệ quốc tế.

b) Tác động tiêu cực

- Sau Chiến tranh lạnh, tuy hòa bình thế giới được củng cố nhưng ở nhiều khu vực vẫn diễn ra tình trạng bất ổn: nội chiến, xung đột quân sự, xung đột sắc tộc, tôn giáo, tranh chấp lãnh thổ (tiêu biểu ở bán đảo Ban-căng, một số nước châu Phi, Trung Á…).

- Chủ nghĩa khủng bố, chủ nghĩa li khai cùng nhiều vấn đề an ninh phi truyền thống nổi lên, trở thành mối đe dọa đối với hòa bình, an ninh của nhiều quốc gia và của toàn thế giới.

Kết luận: Sự sụp đổ của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta đã làm thay đổi căn bản cục diện thế giới, chấm dứt thời kỳ đối đầu hai cực, đưa quan hệ quốc tế chuyển sang thời kỳ mới với xu thế chủ đạo là hòa bình, hợp tác, phát triển và hình thành trật tự thế giới đa cực, nhiều trung tâm.