Giải Luyện tập 2 trang 37 SGK Lịch sử 12

Gợi ý trả lời

Mở đầu: Cách mạng tháng Tám năm 1945 là một trong những sự kiện trọng đại nhất của lịch sử dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX. Thắng lợi của cuộc cách mạng không chỉ tạo ra bước ngoặt lớn cho vận mệnh dân tộc mà còn để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho sự nghiệp cách mạng về sau. Có thể làm rõ nhận định trên qua hai phương diện: ý nghĩa bước ngoặt và những bài học lịch sử.

a) Cách mạng tháng Tám năm 1945 có ý nghĩa bước ngoặt đối với lịch sử dân tộc

- Phá tan ách thống trị của thực dân, phong kiến, lập nên nhà nước mới: Cách mạng tháng Tám đã đập tan xiềng xích nô lệ của thực dân Pháp trong gần 90 năm và ách thống trị của phát xít Nhật, đồng thời lật đổ chế độ phong kiến tồn tại hàng nghìn năm. Ngày 2-9-1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời — nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á.

- Đưa nhân dân từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ: Nhân dân Việt Nam từ thân phận người dân mất nước, nô lệ đã trở thành người làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình; đưa Đảng Cộng sản Đông Dương trở thành đảng cầm quyền.

- Mở ra kỷ nguyên mới của dân tộc: Thắng lợi đã mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc — kỷ nguyên độc lập, tự do, nhân dân lao động nắm chính quyền, làm chủ đất nước; kỷ nguyên giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng xã hội.

- Ý nghĩa quốc tế: Cách mạng tháng Tám góp phần vào thắng lợi của cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít trong Chiến tranh thế giới thứ hai; cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc trên thế giới, nhất là ở châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ Latinh.

b) Cách mạng tháng Tám năm 1945 để lại nhiều bài học đối với lịch sử dân tộc

- Bài học về sự lãnh đạo của Đảng: Thắng lợi khẳng định vai trò lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng Cộng sản Đông Dương với đường lối cách mạng khoa học, biết vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào thực tiễn Việt Nam.

- Bài học về xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc: Đảng đã tập hợp, tổ chức, đoàn kết rộng rãi các lực lượng yêu nước trong mặt trận dân tộc thống nhất (Mặt trận Việt Minh), trên cơ sở khối liên minh công – nông vững chắc, phát huy sức mạnh của toàn dân tộc.

- Bài học về nắm bắt và chớp thời cơ: Đảng đã phân tích, dự đoán và kịp thời chớp thời cơ "ngàn năm có một" (khi Nhật đầu hàng Đồng minh) để phát động toàn dân tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước, đồng thời biết đẩy lùi nguy cơ để tránh tổn thất.

- Bài học về phương pháp cách mạng: Kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, kết hợp xây dựng lực lượng chính trị với lực lượng vũ trang, kết hợp khởi nghĩa ở nông thôn và thành thị; linh hoạt, mềm dẻo trong chỉ đạo khởi nghĩa.

Kết luận: Như vậy, Cách mạng tháng Tám năm 1945 thực sự là một bước ngoặt vĩ đại, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc, đồng thời để lại những bài học kinh nghiệm quý báu về vai trò lãnh đạo của Đảng, về đại đoàn kết dân tộc, về nắm bắt thời cơ và phương pháp cách mạng — những bài học tiếp tục soi đường cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.