Giải Câu hỏi trang 33 SGK Lịch sử 12

Gợi ý trả lời

Bối cảnh lịch sử của Cách mạng tháng Tám năm 1945

a) Bối cảnh thế giới (điều kiện khách quan)

- Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc. Ở châu Âu, phát xít Đức bị tiêu diệt, đầu hàng Đồng minh không điều kiện (tháng 5-1945).

- Ở mặt trận châu Á - Thái Bình Dương, quân phiệt Nhật Bản bị thất bại nặng nề. Ngày 15-8-1945, Nhật Bản tuyên bố đầu hàng Đồng minh không điều kiện.

- Sự đầu hàng của Nhật Bản làm cho quân Nhật ở Đông Dương và chính quyền tay sai thân Nhật hoang mang, rệu rã, tê liệt. Trong khi đó, quân Đồng minh chưa kịp vào Đông Dương giải giáp quân Nhật.

- → Xuất hiện thời cơ "ngàn năm có một" (thời cơ "chín muồi") để nhân dân Việt Nam nổi dậy giành chính quyền.

b) Bối cảnh trong nước (điều kiện chủ quan)

- Ngày 9-3-1945, Nhật đảo chính Pháp để độc chiếm Đông Dương; Pháp nhanh chóng đầu hàng. Ngay sau đó, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra chỉ thị "Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta", phát động cao trào kháng Nhật cứu nước làm tiền đề cho Tổng khởi nghĩa.

- Lực lượng cách mạng đã được chuẩn bị chu đáo trong suốt 15 năm (1930-1945) qua các phong trào, các cuộc tập dượt (1930-1931, 1936-1939 và cao trào 1939-1945); lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang cùng căn cứ địa cách mạng không ngừng lớn mạnh.

- Đảng Cộng sản Đông Dương và Mặt trận Việt Minh đã sẵn sàng lãnh đạo, nhân dân cả nước sục sôi, quyết tâm đứng lên giành độc lập.

- Khi nghe tin Nhật đầu hàng, Đảng và Mặt trận Việt Minh đã kịp thời chớp thời cơ, phát động Tổng khởi nghĩa trong cả nước.

Kết luận: Đến tháng 8-1945, cả điều kiện khách quan (Nhật đầu hàng, quân Đồng minh chưa vào) và điều kiện chủ quan (lực lượng cách mạng đã sẵn sàng, Đảng chớp đúng thời cơ) đều chín muồi, tạo nên bối cảnh thuận lợi để cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945 nổ ra và giành thắng lợi.