Sách giáo khoa Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Giải Luyện tập 2 trang 96 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Bài 12. Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ và đảm bảo an sinh xã hội   Gợi ý trả lời

Đề bài

Em hãy xác định các quyền, nghĩa vụ trong bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ và bảo đảm an sinh xã hội mà các chủ thể trong những trường hợp sau đã vi phạm. Nêu hậu quả của các hành vi vi phạm đó.

a. Bà C phát hiện cơ thể mình xuất hiện một số triệu chứng mắc bệnh truyền nhiễm nhưng không thông báo với cán bộ y tế ở địa phương mà tự mua thuốc về chữa trị. Đồng thời, bà vẫn xuất hiện ở những nơi đông người như trường học, khu công nghiệp, trung tâm thương mại mà không thực hiện bất kì phương pháp bảo hộ nào.
b. Sau khi kết thúc 2 tháng thử việc, ông V liên tục đưa ra nhiều lí do khác nhau để trì hoãn việc kí hợp đồng và đóng bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội cho người lao động theo quy định của pháp luật. Đồng thời, ông V cũng không đầu tư trang bị bảo hộ lao động cho các công nhân làm việc trong xưởng sản xuất để đảm bảo an toàn và sức khoẻ cho họ.

Gợi ý trả lời

a. Trường hợp bà C

Quyền, nghĩa vụ bị vi phạm: Bà C đã vi phạm nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ, cụ thể:
- Không thực hiện nghĩa vụ khai báo, thông báo tình trạng bệnh truyền nhiễm của mình cho cán bộ y tế địa phương để được hướng dẫn, quản lí, điều trị kịp thời.
- Không tuân thủ các quy định về phòng, chống bệnh truyền nhiễm: tự ý mua thuốc chữa trị (không khám, chữa bệnh đúng quy định), đồng thời vẫn đến nơi đông người (trường học, khu công nghiệp, trung tâm thương mại) mà không áp dụng bất kì biện pháp bảo hộ, phòng ngừa lây nhiễm nào.
- Vi phạm nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ sức khoẻ của người khác và của cộng đồng, không được để hành vi của mình gây nguy hại cho sức khoẻ cộng đồng.

Hậu quả:
- Làm tăng nguy cơ lây lan bệnh truyền nhiễm ra cộng đồng, có thể gây thành dịch, đe doạ sức khoẻ, tính mạng của nhiều người.
- Việc tự ý mua thuốc, không khám chữa đúng cách khiến bệnh của bà C có thể nặng thêm, khó kiểm soát, tốn kém chi phí, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ, tính mạng của chính bà.
- Bà C có thể bị xử lí theo quy định của pháp luật (xử phạt hành chính, tuỳ mức độ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho cộng đồng) và phải bồi thường thiệt hại nếu gây hậu quả.

b. Trường hợp ông V

Quyền, nghĩa vụ bị vi phạm: Với tư cách người sử dụng lao động, ông V đã vi phạm nghĩa vụ trong bảo đảm an sinh xã hội và bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ cho người lao động, cụ thể:
- Không thực hiện nghĩa vụ kí hợp đồng lao động và đóng bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội cho người lao động theo quy định của pháp luật (vi phạm nghĩa vụ tham gia an sinh xã hội cho người lao động).
- Không thực hiện nghĩa vụ bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động: không đầu tư trang bị bảo hộ lao động cho công nhân, không bảo đảm điều kiện an toàn và sức khoẻ cho người lao động trong quá trình làm việc.

Hậu quả:
- Người lao động bị tước mất quyền được hưởng an sinh xã hội: không được tham gia BHXH, BHYT nên khi ốm đau, tai nạn, thai sản, hưu trí… sẽ không được hưởng các chế độ bảo hiểm, mất chỗ dựa khi gặp rủi ro.
- Việc thiếu trang bị bảo hộ lao động làm tăng nguy cơ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, đe doạ sức khoẻ, tính mạng của công nhân.
- Ông V vi phạm pháp luật lao động và pháp luật về bảo hiểm, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc truy đóng, bồi thường cho người lao động; nếu gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đồng thời làm ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp và trật tự, công bằng xã hội.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.