Giải Câu hỏi trang 21 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Gợi ý trả lời

1/ Cam kết của các quốc gia khi tham gia Hiệp định RCEP và lợi ích được đảm bảo

a) Để tham gia Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), các quốc gia thành viên phải cam kết thực hiện những điều sau:

- Cắt giảm, xoá bỏ phần lớn thuế quan đối với hàng hoá theo lộ trình đã thoả thuận, tạo thuận lợi cho thương mại hàng hoá giữa các nước thành viên.
- Mở cửa thị trường dịch vụ và đầu tư, dành cho nhau những ưu đãi, đối xử bình đẳng, không phân biệt giữa nhà đầu tư trong nước và nước ngoài trong khuôn khổ cam kết.
- Thống nhất, hài hoà hoá các quy tắc xuất xứ, các quy định, tiêu chuẩn kĩ thuật, thủ tục hải quan nhằm đơn giản hoá, minh bạch hoá các quy trình, giảm chi phí giao dịch.
- Tuân thủ các quy định chung của hiệp định về sở hữu trí tuệ, thương mại điện tử, cạnh tranh, mua sắm của chính phủ… và cơ chế giải quyết tranh chấp đã được các bên thống nhất.

b) Lợi ích của các quốc gia này được đảm bảo như sau:

- Các nước được hưởng ưu đãi về thuế quan, được tiếp cận một thị trường rộng lớn, thống nhất, từ đó mở rộng xuất khẩu, thu hút đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực.
- Các cam kết được thực hiện trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi, tôn trọng độc lập, chủ quyền của mỗi nước; có lộ trình phù hợp với trình độ phát triển của từng quốc gia (đặc biệt ưu tiên, linh hoạt hơn cho các nước đang và kém phát triển).
- Khi phát sinh bất đồng, lợi ích của các bên được bảo vệ thông qua cơ chế giải quyết tranh chấp minh bạch, công bằng theo quy định của hiệp định.

2/ Đóng góp của các hoạt động hội nhập kinh tế quốc tế đối với sự phát triển của Việt Nam

Từ thông tin và biểu đồ, có thể thấy hội nhập kinh tế quốc tế đã đóng góp cho sự phát triển của Việt Nam trên những mặt sau:

a) Thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI), góp phần tăng trưởng kinh tế: mức độ đóng góp của khu vực FDI vào GDP liên tục tăng, từ $15,15\%$ (năm 2010) lên $18,07\%$ (năm 2015) và đạt $20,13\%$ (năm 2021).

b) Tiếp nhận, chuyển giao khoa học – công nghệ hiện đại: nhờ hội nhập và thu hút FDI, nền kinh tế có khả năng sử dụng được các công nghệ hiện đại, nâng cao trình độ sản xuất.

c) Thúc đẩy xuất khẩu, cân bằng cán cân thương mại: giá trị xuất khẩu hàng hoá của khu vực FDI tăng mạnh, từ $27\%$ (năm 1995) lên tới $73,6\%$ tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước (năm 2021) — tăng gấp gần 3 lần, đóng góp lớn cho xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế.

→ Như vậy, hội nhập kinh tế quốc tế giúp Việt Nam thu hút vốn, tiếp cận công nghệ hiện đại, mở rộng thị trường xuất khẩu, qua đó thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế.

3/ Vì sao các quốc gia, nhất là các nước đang phát triển như Việt Nam phải tích cực hội nhập kinh tế quốc tế

Các quốc gia, nhất là các nước đang phát triển như Việt Nam, phải tích cực hội nhập kinh tế quốc tế vì:

a) Hội nhập kinh tế quốc tế là xu thế tất yếu, khách quan trong thời đại toàn cầu hoá; không một quốc gia nào có thể phát triển mà tách biệt khỏi nền kinh tế thế giới.

b) Các nước đang phát triển còn thiếu vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản lí. Hội nhập giúp thu hút vốn đầu tư, tiếp nhận khoa học – công nghệ hiện đại và trình độ quản lí tiên tiến, tạo điều kiện rút ngắn khoảng cách phát triển với các nước đi trước.

c) Hội nhập mở rộng thị trường tiêu thụ, thúc đẩy xuất khẩu, khai thác hiệu quả lợi thế của đất nước, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

d) Hội nhập tạo động lực nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, hợp lí và hiệu quả hơn.

e) Hội nhập còn góp phần nâng cao vị thế, uy tín của quốc gia trên trường quốc tế, tạo môi trường hoà bình, ổn định, thuận lợi cho phát triển đất nước.

→ Vì những lợi ích đó, các nước đang phát triển như Việt Nam cần chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế để tận dụng thời cơ, phát huy nội lực, phục vụ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.