Giải Câu hỏi trang 78 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Gợi ý trả lời

1/ Các chủ thể đã vi phạm những quy định nào của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân? Vì sao?

a) Vi phạm điều cấm: "ly hôn giả tạo" và "lừa dối để ly hôn".
- Pháp luật về hôn nhân và gia đình nghiêm cấm hành vi kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo (ly hôn không nhằm chấm dứt quan hệ vợ chồng thật sự mà để trốn tránh nghĩa vụ tài sản, lợi dụng chính sách…).
- Trong trường hợp này, anh M và chị K thỏa thuận ly hôn giả chỉ để chị K trở thành người "độc thân", tránh ảnh hưởng nợ xấu của anh M và vay được tiền ngân hàng. Việc ly hôn này không xuất phát từ mong muốn thật sự chấm dứt quan hệ vợ chồng nên là ly hôn giả tạo → trái pháp luật. Cả hai vợ chồng cùng bàn bạc, đồng ý thực hiện nên cả anh M và chị K đều có lỗi, đều vi phạm điều cấm này.

b) Anh M vi phạm nghĩa vụ vợ chồng và có hành vi lừa dối.
- Vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau, cùng nhau chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình và phải trung thực, bình đẳng với nhau.
- Anh M đã lợi dụng lòng tin của vợ, hứa dùng tiền vay để mua nhà nhưng sau khi nhận tiền thì không thực hiện thỏa thuận, chiếm giữ khoản tiền vay, bỏ về quê sinh sống → vi phạm nghĩa vụ tôn trọng, trung thực, chăm lo cho gia đình, đồng thời lừa dối vợ cả về mục đích ly hôn lẫn việc sử dụng tiền.

c) Anh M vi phạm nghĩa vụ chung thủy (hệ quả từ việc lừa dối ly hôn).
- Anh M đã đăng kí kết hôn và chuẩn bị tổ chức đám cưới với người phụ nữ khác, cho thấy ngay từ đầu việc "ly hôn giả" chỉ là thủ đoạn để anh vừa chiếm đoạt tiền, vừa thoát khỏi hôn nhân → vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ chung thủy, thương yêu của vợ chồng.

2/ Hành vi vi phạm quyền, nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân có thể dẫn đến những hậu quả gì?

- Về pháp lý: Hành vi ly hôn giả tạo, lừa dối là trái pháp luật nên không được pháp luật thừa nhận, bảo vệ; người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc chấm dứt hành vi, bồi thường thiệt hại; chị K khó đòi lại quyền lợi về tài sản (khoản tiền đã đưa, khoản nợ phải gánh) do giao dịch xuất phát từ việc làm trái pháp luật.
- Về kinh tế – tài sản: Gây thiệt hại, tranh chấp tài sản; chị K vừa mất tiền vừa phải gánh khoản nợ vay ngân hàng, rơi vào khó khăn.
- Về tình cảm – gia đình: Làm tan vỡ hạnh phúc gia đình, phá vỡ quan hệ hôn nhân, mất niềm tin giữa vợ chồng; nếu có con thì ảnh hưởng xấu đến quyền lợi, sự phát triển của con.
- Về đạo đức – xã hội: Vi phạm chuẩn mực đạo đức, làm giảm sút giá trị của hôn nhân và gia đình, ảnh hưởng tiêu cực đến trật tự, an toàn xã hội; bản thân người vi phạm bị xã hội lên án.