Giải Câu hỏi trang 122 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12
Đề bài
Em hãy cho biết quyền chủ quyền của Việt Nam đối với vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mình thể hiện như thế nào. Ngoài quyền, Việt Nam có nghĩa vụ quốc tế gì trong các vùng biển này không? Vì sao?
Gợi ý trả lời
a) Quyền chủ quyền của Việt Nam đối với vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa
- Vùng tiếp giáp lãnh hải: Việt Nam có quyền thực hiện sự kiểm soát cần thiết nhằm ngăn ngừa và trừng trị những vi phạm về hải quan, thuế khóa, y tế, nhập cư (xuất, nhập cảnh) xảy ra trên lãnh thổ hoặc trong lãnh hải của mình; đồng thời có quyền chủ quyền đối với việc thăm dò, khai thác, bảo vệ và quản lí tài nguyên như trong vùng đặc quyền kinh tế.
- Vùng đặc quyền kinh tế: Việt Nam có quyền chủ quyền về việc thăm dò, khai thác, quản lí và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên (sinh vật và không sinh vật) của vùng nước bên trên đáy biển, của đáy biển và lòng đất dưới đáy biển; quyền đối với các hoạt động khác nhằm khai thác kinh tế vùng này (như sản xuất năng lượng từ nước, dòng hải lưu, gió…). Việt Nam còn có quyền tài phán đối với việc lắp đặt, sử dụng đảo nhân tạo, công trình, thiết bị; nghiên cứu khoa học biển; bảo vệ và giữ gìn môi trường biển.
- Thềm lục địa: Việt Nam thực hiện quyền chủ quyền đối với việc thăm dò và khai thác tài nguyên thiên nhiên (tài nguyên khoáng sản, các tài nguyên không sinh vật khác của đáy biển và lòng đất dưới đáy biển, cùng các sinh vật thuộc loài định cư). Đây là quyền đặc quyền – không ai có quyền tiến hành thăm dò, khai thác nếu không được Việt Nam cho phép.
b) Nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam trong các vùng biển này
Có. Bên cạnh các quyền nêu trên, Việt Nam phải thực hiện những nghĩa vụ quốc tế, tiêu biểu là:
- Tôn trọng quyền tự do của các quốc gia khác theo quy định của luật quốc tế, như quyền tự do hàng hải, tự do hàng không, tự do đặt dây cáp và ống dẫn ngầm trong vùng đặc quyền kinh tế và trên thềm lục địa.
- Bảo vệ, giữ gìn môi trường biển và bảo tồn, quản lí hợp lí nguồn tài nguyên sinh vật, không khai thác cạn kiệt.
- Thực hiện quyền của mình một cách thiện chí, không lạm dụng quyền gây phương hại đến lợi ích hợp pháp của các quốc gia khác.
Vì sao: Vì theo Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982), đối với vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa, quốc gia ven biển không có chủ quyền hoàn toàn và tuyệt đối như đối với nội thủy, lãnh hải, mà chỉ có quyền chủ quyền và quyền tài phán trong phạm vi luật quốc tế cho phép. Do đó, đi đôi với quyền, Việt Nam phải tôn trọng các quyền và quyền tự do hợp pháp của các quốc gia khác, bảo vệ môi trường và nguồn tài nguyên biển – đây là sự cân bằng giữa lợi ích quốc gia ven biển với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.