Sách giáo khoa Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Giải Câu hỏi trang 115 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Bài 16. Công pháp quốc tế về dân cư, lãnh thổ và biên giới quốc gia   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Trường hợp 1: Ông T (công dân nước M) là người tham gia đấu tranh rất tích cực để bảo vệ quyền lợi của những người lao động và giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của nước ngoài nên đã bị chính quyền nước M trục xuất ra khỏi đất nước. Ông đến nước V xin cư trú chính trị và được nước này chấp thuận.

Trường hợp 2: Trong quá trình kiểm tra việc cư trú của người nước ngoài ở thành phố H của nước ta, các cơ quan có thẩm quyền đã phát hiện và quyết định trục xuất khỏi Việt Nam một số người nước ngoài là đối tượng thuộc diện truy nã quốc tế đang lẩn trốn ở địa phương.

1/ Trong trường hợp 1, việc nước V chấp nhận cho ông T cư trú chính trị là phù hợp hay trái với quy định của pháp luật quốc tế? Vì sao?

2/ Việc các cơ quan chức năng của Việt Nam quyết định trục xuất một số đối tượng là người nước ngoài được nêu trong trường hợp 2 có trái với quy định của pháp luật quốc tế không? Vì sao?

Gợi ý trả lời

1/ Trường hợp 1 — Nước V cho ông T cư trú chính trị:

Việc nước V chấp nhận cho ông T cư trú chính trị là phù hợp với quy định của pháp luật quốc tế.

*Vì sao:*

- Theo pháp luật quốc tế, quyền cư trú chính trị là quyền của một quốc gia cho phép những người nước ngoài đang bị truy bức, đàn áp ở nước mà họ mang quốc tịch được nhập cảnh và cư trú trên lãnh thổ nước mình. Quyền này được dành cho những người đấu tranh vì sự nghiệp tự do, độc lập dân tộc, vì hòa bình, dân chủ, vì quyền lợi của người lao động, vì sự nghiệp khoa học…
- Ông T là người tham gia tích cực đấu tranh bảo vệ quyền lợi của người lao động và giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của nước ngoài, vì thế mà bị chính quyền nước M trục xuất. Đây chính là trường hợp bị truy bức vì lý do chính trị, thuộc diện được hưởng quyền cư trú chính trị.
- Việc cho hay không cho một người hưởng quyền cư trú chính trị thuộc thẩm quyền của quốc gia sở tại (nước V) trên cơ sở chủ quyền của mình. Do đó, nước V chấp thuận cho ông T cư trú chính trị là hoàn toàn phù hợp với pháp luật quốc tế.

2/ Trường hợp 2 — Việt Nam trục xuất người nước ngoài thuộc diện truy nã quốc tế:

Việc các cơ quan chức năng của Việt Nam quyết định trục xuất những đối tượng đó không trái với quy định của pháp luật quốc tế.

*Vì sao:*

- Quyền cư trú chính trị không áp dụng đối với những kẻ phạm tội ác quốc tế (tội ác chiến tranh, tội ác chống loài người…) và những kẻ phạm tội hình sự thông thường đang bị truy nã quốc tế. Những đối tượng này không được hưởng quyền cư trú chính trị.
- Các đối tượng bị trục xuất trong trường hợp này là người nước ngoài thuộc diện truy nã quốc tế đang lẩn trốn tại địa phương — tức là tội phạm, không phải người bị truy bức vì lý do chính trị.
- Trên cơ sở chủ quyền quốc gia đối với dân cư và lãnh thổ, Việt Nam có quyền kiểm tra việc cư trú của người nước ngoài và trục xuất những người nước ngoài vi phạm pháp luật, cư trú bất hợp pháp hoặc là đối tượng bị truy nã. Việc làm này vừa đúng pháp luật Việt Nam, vừa phù hợp với pháp luật quốc tế và góp phần vào sự hợp tác đấu tranh phòng, chống tội phạm giữa các quốc gia.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.