Giải Câu hỏi trang 101 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12
Đề bài
NGỮ LIỆU: Trường hợp 2. Trong khoảng thời gian từ ngày 19 – 8 – 2021 đến ngày 22 – 9 – 2021, ông T (là quản lí vận chuyển hàng hoá của Công ty Cổ phần Công nghệ môi trường A) đã bàn bạc, thống nhất với ông H và ông S, thông qua một số lái xe của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Môi trường xanh D vận chuyển 630.840kg chất thải từ Công ty A và 34.890kg chất thải từ Công ty X ở khu công nghiệp Z đem đổ ra môi trường. Dưới sự hướng dẫn của ông S và ông H, các lái xe đã đổ 652.295kg chất thải rắn công nghiệp thông thường có lẫn chất thải nguy hại xuống bờ sông và đổ 13.435kg chất thải rắn công nghiệp thông thường có lẫn chất thải nguy hại ra vệ đường.
Trường hợp 3. Mặc dù không được cơ quan chức năng cấp giấy phép khai thác tài nguyên khoáng sản nhưng ông Q đã tự ý sử dụng một số phương tiện, máy móc, tiến hành khai thác cát xây dựng tại khu vực thượng nguồn lòng hồ thuỷ điện Đ để bán cho những tổ chức, cá nhân có nhu cầu. Trong thời gian từ tháng 1 – 2023 đến tháng 9 – 2023, ông Q đã thực hiện khai thác khoảng hơn 6.000m³ cát, trị giá hơn 2 tỉ đồng.
Trong các trường hợp trên, chủ thể nào đã vi phạm quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên? Vì sao? Theo em, hành vi vi phạm đó có thể dẫn tới những hậu quả gì?
Gợi ý trả lời
a) Trường hợp 2
- Chủ thể vi phạm: Ông T (quản lí vận chuyển của Công ty A), ông H, ông S và các lái xe đã bàn bạc, thống nhất và trực tiếp thực hiện việc vận chuyển, đổ chất thải ra môi trường.
- Vì sao vi phạm: Những người này đã không thực hiện nghĩa vụ bảo vệ môi trường của công dân. Họ vận chuyển và đổ tổng cộng kg chất thải rắn công nghiệp có lẫn chất thải nguy hại xuống bờ sông và ra vệ đường, thay vì thu gom, xử lí theo đúng quy định. Đây là hành vi xả thải trái phép, gây ô nhiễm môi trường, bị pháp luật nghiêm cấm; vi phạm quy định về nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
- Hậu quả có thể dẫn tới:
- Gây ô nhiễm nguồn nước, đất, không khí; chất thải nguy hại phát tán, hủy hoại hệ sinh thái, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và đời sống của người dân trong khu vực.
- Các chủ thể phải chịu trách nhiệm pháp lí: bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự (tội gây ô nhiễm môi trường) tùy mức độ, phải bồi thường thiệt hại và chi phí khắc phục, phục hồi môi trường.
b) Trường hợp 3
- Chủ thể vi phạm: Ông Q.
- Vì sao vi phạm: Ông Q không được cơ quan chức năng cấp giấy phép khai thác khoáng sản nhưng vẫn tự ý dùng phương tiện, máy móc khai thác hơn cát (trị giá hơn 2 tỉ đồng) để bán. Đây là hành vi khai thác tài nguyên khoáng sản trái phép, xâm phạm quyền sở hữu của Nhà nước về tài nguyên thiên nhiên, vi phạm nghĩa vụ của công dân trong việc khai thác, sử dụng hợp lí, tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường.
- Hậu quả có thể dẫn tới:
- Làm cạn kiệt tài nguyên, gây sạt lở bờ sông, thay đổi dòng chảy, mất an toàn hồ thủy điện, ảnh hưởng xấu đến môi trường và sản xuất, đời sống của người dân.
- Ông Q phải chịu trách nhiệm pháp lí: bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tịch thu tang vật, phương tiện và khoản thu lợi bất hợp pháp, đồng thời phải bồi thường, khắc phục hậu quả đã gây ra.
Kết luận: Cả hai trường hợp, các chủ thể đều đã vi phạm pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên nên phải chịu trách nhiệm pháp lí tương ứng.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.