Sách giáo khoa Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Giải Luyện tập 3 trang 66 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh và nộp thuế   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chủ thể nào dưới đây đã vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong kinh doanh và nộp thuế? Hành vi vi phạm đó có thể dẫn tới những hậu quả gì?

a. Công ty của chị P kinh doanh dịch vụ nhuộm vải, quần áo. Do muốn giảm chi phí sản xuất nên chị P đã không xây dựng hệ thống xử lí chất thải. Các chất thải của công ty được thải trực tiếp ra sông, gây ô nhiễm trầm trọng.

b. Ông K và ông V đều mở cửa hàng kinh doanh vật tư nông nghiệp. Cửa hàng của hai ông đều bán một số thuốc bảo vệ thực vật nằm trong danh mục cấm sử dụng tại Việt Nam. Tuy nhiên, khi cán bộ cơ quan chức năng kiểm tra thì chỉ xử phạt ông K, còn ông V được bỏ qua vì ông có mối quan hệ với cán bộ kiểm tra.

c. Từ năm 2019 đến năm 2023, ông H đã sử dụng tư cách pháp nhân của Công ty M để kí kết, thực hiện 9 hợp đồng thi công xây dựng ở địa phương và thu về tổng số tiền hơn 6 tỉ đồng. Tuy nhiên, Công ty M không xuất hoá đơn giá trị gia tăng, không thực hiện mở, ghi chép sổ sách, chứng từ kế toán theo quy định, không kê khai thuế giá trị gia tăng phải nộp cho ngân sách nhà nước. Ông H đã làm thủ tục rút toàn bộ số tiền đã được thanh toán ra khỏi tài khoản của Công ty M để sử dụng chi trả chi phí của công trình và chi tiêu cá nhân.

Gợi ý trả lời

Yêu cầu: Xác định chủ thể vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong kinh doanh, nộp thuế và nêu hậu quả có thể xảy ra.

a. Chủ thể vi phạm là công ty của chị P.
- Vi phạm: Khi kinh doanh, công dân có nghĩa vụ bảo vệ môi trường, tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường trong sản xuất, kinh doanh. Công ty của chị P vì muốn giảm chi phí mà không xây dựng hệ thống xử lí chất thải, xả thải trực tiếp ra sông gây ô nhiễm trầm trọng → vi phạm nghĩa vụ của công dân trong kinh doanh (nghĩa vụ bảo vệ môi trường).
- Hậu quả: gây ô nhiễm môi trường nước, ảnh hưởng đến sức khoẻ, đời sống của người dân và hệ sinh thái; công ty phải chịu trách nhiệm pháp lí (bị xử phạt hành chính, buộc khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại, có thể bị đình chỉ hoạt động; nếu nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự); đồng thời làm giảm uy tín của doanh nghiệp.

b. Chủ thể vi phạm là ông K, ông V và cán bộ cơ quan chức năng đã kiểm tra.
- Vi phạm: Ông K và ông V đều kinh doanh (bán) thuốc bảo vệ thực vật nằm trong danh mục cấm sử dụng → vi phạm nghĩa vụ kinh doanh đúng ngành, nghề, mặt hàng được phép, không kinh doanh hàng cấm. Cán bộ kiểm tra chỉ xử phạt ông K, bỏ qua cho ông V vì có quan hệ quen biết → vi phạm nguyên tắc mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái quy định khi thi hành công vụ.
- Hậu quả: thuốc bảo vệ thực vật cấm gây nguy hại cho sản xuất nông nghiệp, sức khoẻ con người và môi trường; việc xử lí không công bằng làm giảm hiệu lực, hiệu quả quản lí nhà nước, gây mất lòng tin của nhân dân. Ông K, ông V bị xử lí theo pháp luật; cán bộ bỏ qua vi phạm phải chịu trách nhiệm kỉ luật, hành chính hoặc hình sự tùy mức độ.

c. Chủ thể vi phạm là ông H (và Công ty M).
- Vi phạm: Trong kinh doanh, công dân có nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ, đúng hạn và thực hiện chế độ hoá đơn, chứng từ, sổ sách kế toán theo quy định. Công ty M không xuất hoá đơn giá trị gia tăng, không mở và ghi chép sổ sách, chứng từ kế toán, không kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng cho ngân sách nhà nước, lại rút toàn bộ tiền để chi tiêu → đây là hành vi trốn thuế, vi phạm nghĩa vụ nộp thuế của công dân.
- Hậu quả: gây thất thu cho ngân sách nhà nước, ảnh hưởng đến nguồn thu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; ông H và Công ty M phải truy nộp đủ số thuế, bị xử phạt; với số tiền trốn thuế lớn (liên quan doanh thu hơn 6 tỉ đồng) có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn thuế theo quy định của pháp luật.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.