Giải Câu hỏi trang 49 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Gợi ý trả lời

Ý 1/ Khái niệm, các hình thức và ví dụ minh hoạ

a) *Khái niệm:* Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là toàn bộ trách nhiệm mà doanh nghiệp phải thực hiện đối với xã hội nhằm mang lại ảnh hưởng tích cực đến xã hội, mang lại lợi ích cho cộng đồng, bảo vệ môi trường và góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước, đồng thời giảm thiểu đến mức thấp nhất những tác động tiêu cực mà hoạt động của doanh nghiệp có thể gây ra.

b) *Nội dung các hình thức thực hiện và ví dụ minh hoạ:*

- Trách nhiệm kinh tế: Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh những hàng hoá, dịch vụ mà xã hội cần với chất lượng bảo đảm và mức giá hợp lí; làm ăn có lãi, nộp thuế đầy đủ, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người lao động. *Ví dụ:* Một công ty may mặc sản xuất quần áo chất lượng tốt, giá phù hợp, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương và nộp thuế đầy đủ cho Nhà nước.

- Trách nhiệm pháp lí: Doanh nghiệp tuân thủ nghiêm túc các quy định của pháp luật (về lao động, thuế, cạnh tranh, bảo vệ môi trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng...). *Ví dụ:* Một doanh nghiệp chế biến thực phẩm thực hiện đúng quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm, công khai nguồn gốc nguyên liệu, kí hợp đồng và đóng bảo hiểm cho người lao động theo đúng Bộ luật Lao động.

- Trách nhiệm đạo đức: Doanh nghiệp thực hiện những chuẩn mực, giá trị đạo đức mà xã hội mong đợi dù pháp luật chưa bắt buộc, như đối xử công bằng với người lao động, trung thực với khách hàng, cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ môi trường vượt mức tối thiểu. *Ví dụ:* Một doanh nghiệp tự nguyện lắp đặt hệ thống xử lí nước thải hiện đại hơn mức quy định và không sử dụng chất phụ gia có hại dù giá thành tăng.

- Trách nhiệm từ thiện (nhân văn): Doanh nghiệp tự nguyện đóng góp, chia sẻ nguồn lực cho cộng đồng và các hoạt động vì xã hội. *Ví dụ:* Một doanh nghiệp trích lợi nhuận xây trường học, tặng học bổng cho học sinh nghèo, ủng hộ đồng bào vùng bị thiên tai.

Ý 2/ Trách nhiệm xã hội của Doanh nghiệp V và trách nhiệm công dân của Ban lãnh đạo

a) *Các hình thức trách nhiệm xã hội Doanh nghiệp V đã thực hiện:* Doanh nghiệp V đã thực hiện đồng thời nhiều hình thức trách nhiệm xã hội: thực hiện tốt trách nhiệm kinh tế (kinh doanh hiệu quả, tạo việc làm và thu nhập cho người lao động, đóng góp vào ngân sách); thực hiện trách nhiệm pháp lí (tuân thủ các quy định của pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh); thực hiện trách nhiệm đạo đức (bảo đảm quyền lợi, chăm lo đời sống người lao động, bảo vệ môi trường, giữ chữ tín với khách hàng); và thực hiện trách nhiệm từ thiện, nhân văn (tích cực tham gia, đóng góp cho các hoạt động vì cộng đồng, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn).

b) *Trách nhiệm công dân của Ban lãnh đạo:* Khi tham gia điều hành doanh nghiệp, Ban lãnh đạo Doanh nghiệp V đã thể hiện tốt trách nhiệm công dân của mình: gương mẫu chấp hành và tổ chức cho doanh nghiệp tuân thủ pháp luật; đặt lợi ích của người lao động, của cộng đồng và xã hội bên cạnh lợi ích của doanh nghiệp; chủ động, tự giác đóng góp cho sự phát triển chung và bảo vệ môi trường. Đó chính là biểu hiện của người công dân có trách nhiệm, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Ý 3/ Nhận xét về Doanh nghiệp T

Doanh nghiệp T chưa thực hiện đúng trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

*Vì sao:* Doanh nghiệp T chỉ chạy theo lợi nhuận mà vi phạm, xem nhẹ các trách nhiệm đối với xã hội (ví dụ: vi phạm pháp luật, gây ô nhiễm môi trường, không bảo đảm quyền lợi của người lao động hoặc làm tổn hại đến quyền lợi người tiêu dùng...). Việc làm đó đã vi phạm trách nhiệm pháp lí và đi ngược lại trách nhiệm đạo đức của doanh nghiệp, gây ra những tác động tiêu cực cho cộng đồng và xã hội. Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững và được xã hội tin tưởng thì phải thực hiện đầy đủ, hài hoà cả bốn hình thức trách nhiệm xã hội chứ không chỉ theo đuổi lợi ích kinh tế trước mắt. Do đó, Doanh nghiệp T cần sớm khắc phục hậu quả, chấm dứt các hành vi sai phạm và thực hiện nghiêm túc trách nhiệm xã hội của mình.