Giải Luyện tập 4 trang 10 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 11
Đề bài
Giải đáp thắc mắc
a. Chị Y là công nhân làm việc tại Công ty N. Công ty luôn đưa ra cơ chế khuyến khích các nhân viên cạnh tranh với nhau trong công việc như: thưởng theo số lượng và chất lượng sản phẩm của mỗi công nhân trong các xưởng sản xuất hay thưởng theo doanh số bán hàng của nhân viên ở phòng kinh doanh. Chị Y thấy băn khoăn vì cho rằng điều này dễ gây ra những hiện tượng cạnh tranh không lành mạnh, ảnh hưởng xấu đến hoạt động của doanh nghiệp.
Em hãy giải đáp băn khoăn của chị Y.
b. Từ khi lên làm trưởng phòng tổ chức ở Công ty M, ông H đã nghiên cứu chính sách đãi ngộ nhân viên của các doanh nghiệp là đối thủ cạnh tranh với công ty để đề xuất mức lương, thưởng cao hơn hẳn cho những nhân viên có nhiều đóng góp cho Công ty M.
Theo em, vì sao Công ty M cần có mức lương, thưởng cho các nhân viên có nhiều đóng góp cho công ty cao hơn so với các doanh nghiệp đối thủ cạnh tranh?
Gợi ý trả lời
a. Giải đáp băn khoăn của chị Y:
Băn khoăn của chị Y là chưa thật sự chính xác. Cơ chế mà Công ty N đưa ra (thưởng theo số lượng, chất lượng sản phẩm của mỗi công nhân; thưởng theo doanh số bán hàng của nhân viên kinh doanh) chính là biểu hiện của cạnh tranh lành mạnh trong nội bộ doanh nghiệp, vì:
- Đây là sự ganh đua giữa các nhân viên bằng chính năng lực, sự cố gắng và kết quả lao động thực tế của mỗi người, phù hợp với pháp luật và đạo đức kinh doanh.
- Cạnh tranh như vậy tạo động lực để mỗi công nhân, nhân viên không ngừng nâng cao tay nghề, cải tiến cách làm, tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.
- Nhờ đó, doanh nghiệp sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, đồng thời người lao động cũng được hưởng mức thu nhập xứng đáng với đóng góp của mình.
Vì vậy, chị Y không nên lo lắng. Cạnh tranh chỉ trở thành không lành mạnh khi nhân viên dùng những thủ đoạn trái pháp luật, trái đạo đức để giành phần thắng (như gièm pha, nói xấu, hãm hại đồng nghiệp, gian lận...). Điều này phụ thuộc vào việc công ty xây dựng quy chế thưởng công khai, minh bạch, công bằng và giám sát tốt, chứ không phải do bản thân cơ chế khuyến khích cạnh tranh gây ra.
b. Vì sao Công ty M cần trả lương, thưởng cao hơn doanh nghiệp đối thủ cho những nhân viên có nhiều đóng góp:
Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh về sản phẩm, thị trường mà còn cạnh tranh để thu hút và giữ chân nguồn nhân lực có chất lượng. Việc ông H đề xuất mức lương, thưởng cao hơn hẳn đối thủ cho những nhân viên đóng góp nhiều là cần thiết, vì:
- Giữ chân người lao động giỏi: Nếu lương, thưởng thấp hơn đối thủ, những nhân viên có năng lực và nhiều đóng góp dễ bị các doanh nghiệp đối thủ lôi kéo, chuyển sang làm việc nơi khác, khiến công ty mất đi nhân lực quan trọng.
- Thu hút nhân tài: Chính sách đãi ngộ vượt trội giúp Công ty M hấp dẫn được lao động có trình độ cao từ bên ngoài, tăng sức mạnh cạnh tranh.
- Tạo động lực làm việc: Mức lương, thưởng xứng đáng khích lệ nhân viên gắn bó, cống hiến hết mình, phát huy sáng kiến, nâng cao năng suất và hiệu quả công việc.
- Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp: Có đội ngũ nhân lực giỏi và tận tâm, Công ty M sẽ nâng cao được chất lượng sản phẩm, uy tín và vị thế của mình trên thị trường, giành ưu thế trước các đối thủ.
Như vậy, trả lương, thưởng cao hơn đối thủ cho người có nhiều đóng góp là một cách đầu tư hợp lý vào con người, thể hiện sự chủ động cạnh tranh lành mạnh để phát triển bền vững.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.