Giải Câu hỏi trang 33 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 11
Đề bài
NGỮ LIỆU: Cùng với nhiều giải pháp đồng bộ nhằm kết nối cung – cầu lao động, giai đoạn 2015 – 2020, các trung tâm dịch vụ việc làm đã tổ chức gần 6 000 phiên giao dịch việc làm, giới thiệu và cung ứng gần 5 triệu lượt người, 68,5% trong số đó có kết nối việc làm thành công. Kết quả, cả nước đã giải quyết được trên 8 triệu việc làm, thị trường lao động Việt Nam có sự chuyển biến tích cực; cơ cấu lao động chuyển dịch tích cực theo cơ cấu kinh tế; tỉ lệ thất nghiệp chung là 2,48% số người trong độ tuổi lao động, khu vực thành thị luôn duy trì dưới 4%.
(Minh Thư, 10 thành tựu nổi bật của ngành Lao động – Thương binh và Xã hội, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 11 – 1 – 2021)
1/ Qua thông tin 1, em thấy sự lệch pha về cung – cầu lao động tại tỉnh C thể hiện như thế nào? Điều này có tác động gì đến nền kinh tế?
2/ Thông tin 2 cho thấy thị trường việc làm có vai trò kết nối cung – cầu, giúp thị trường lao động nước ta phát triển như thế nào?
Gợi ý trả lời
1/ Sự lệch pha về cung – cầu lao động và tác động đến nền kinh tế
a) *Biểu hiện của sự lệch pha cung – cầu lao động:*
Sự lệch pha về cung – cầu lao động là tình trạng mất cân đối giữa bên cung lao động (người lao động đi tìm việc) và bên cầu lao động (nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp). Tình trạng này thường biểu hiện ở các điểm:
- Lệch về số lượng: nơi thì thừa lao động (nhiều người tìm việc nhưng ít chỗ làm), nơi lại thiếu lao động (doanh nghiệp cần tuyển nhưng không tìm được người).
- Lệch về cơ cấu ngành nghề: lao động tập trung ở một số ngành, trong khi những ngành đang cần (nhất là lao động kĩ thuật, lao động có tay nghề) lại thiếu hụt.
- Lệch về chất lượng, trình độ: trình độ, kĩ năng của người lao động chưa đáp ứng được yêu cầu của người sử dụng lao động, dẫn tới "thừa thầy, thiếu thợ", thừa lao động phổ thông nhưng thiếu lao động có chuyên môn.
Chính vì có sự lệch pha này mà phải cần đến các giải pháp kết nối cung – cầu lao động như tổ chức các phiên giao dịch việc làm, các trung tâm dịch vụ việc làm giới thiệu và cung ứng lao động (như số liệu trong ngữ liệu đã nêu).
b) *Tác động đến nền kinh tế:*
- Làm cho nguồn lực lao động không được sử dụng hợp lí, gây lãng phí sức lao động của xã hội; một bộ phận người lao động rơi vào tình trạng thất nghiệp hoặc thiếu việc làm.
- Doanh nghiệp thiếu lao động phù hợp, nhất là lao động có trình độ, làm giảm năng suất, cản trở hoạt động sản xuất – kinh doanh và quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
- Về lâu dài làm giảm hiệu quả, giảm tốc độ tăng trưởng và phát triển kinh tế, đồng thời phát sinh những vấn đề xã hội (thu nhập bấp bênh, chênh lệch giàu – nghèo, tệ nạn xã hội…).
2/ Vai trò kết nối cung – cầu của thị trường việc làm đối với sự phát triển thị trường lao động nước ta
Qua ngữ liệu, có thể thấy thị trường việc làm giữ vai trò cầu nối giữa cung và cầu lao động, giúp thị trường lao động nước ta phát triển theo các hướng sau:
a) Kết nối, giới thiệu và cung ứng lao động: Giai đoạn 2015 – 2020, các trung tâm dịch vụ việc làm đã tổ chức gần 6 000 phiên giao dịch việc làm, giới thiệu và cung ứng gần 5 triệu lượt người, trong đó 68,5% kết nối việc làm thành công. Nhờ đó người lao động tìm được việc làm, người sử dụng lao động tuyển được lao động phù hợp, hạn chế được tình trạng lệch pha cung – cầu.
b) Giải quyết việc làm, giảm thất nghiệp: Kết quả cả nước đã giải quyết được trên 8 triệu việc làm; tỉ lệ thất nghiệp chung được duy trì ở mức thấp 2,48% số người trong độ tuổi lao động, khu vực thành thị luôn dưới 4%. Điều này cho thấy thị trường việc làm góp phần ổn định việc làm, bảo đảm an sinh xã hội.
c) Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động hợp lí: Thị trường lao động Việt Nam có sự chuyển biến tích cực, cơ cấu lao động chuyển dịch theo hướng tích cực, phù hợp với cơ cấu kinh tế (giảm lao động nông nghiệp, tăng lao động công nghiệp – dịch vụ).
➡️ Kết luận: Thị trường việc làm thực hiện tốt chức năng kết nối cung – cầu lao động, qua đó sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, giảm thất nghiệp, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động và góp phần làm cho thị trường lao động nước ta ngày càng phát triển, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.