Sách giáo khoa Giáo dục kinh tế và pháp luật 11

Giải Câu hỏi trang 18 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 11

Bài 3. Lạm phát   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Thông tin 1: Cuối năm 2010, lạm phát hai con số kéo dài 13 tháng đến tháng 10 năm 2011 khiến CPI tăng 11,75% năm 2010 và 18,13% năm 2011. Trước tình hình đó, Chính phủ và các cấp, các ngành đã triển khai quyết liệt đồng bộ các giải pháp kiềm chế và kiểm soát lạm phát nên chỉ số giá tiêu dùng đã giảm xuống mức một con số (6,81% năm 2012; 6,04% năm 2013;...). Đẩy lùi lạm phát cao trong những năm qua là một trong những nhân tố quan trọng góp phần đưa kinh tế vĩ mô Việt Nam đi dần vào thế ổn định.
(Tổng cục Thống kê, Niên giám thống kê 2015, NXB Thống kê, 2016)

Thông tin 2: Năm 1985, chỉ số CPI tăng đến 92%, năm 1986 lên tới 775%, nền kinh tế bước vào thời kì lạm phát dữ dội với tỉ lệ tăng 3 con số kéo dài trong 2 năm tiếp theo. Phân phối lưu thông trong tình trạng rối ren, diễn biến theo chiều hướng xấu. Giá cả tiếp tục biến động phức tạp. Đồng tiền mất giá nhanh, tâm lí người tiêu dùng không muốn giữ tiền mặt, tìm cách mua hàng dự trữ để bảo đảm, làm tăng thêm tình trạng căng thẳng về hàng hoá vốn đã thiếu so với nhu cầu.
(Văn kiện Quốc hội toàn tập, tập VI (quyển 2) 1984 – 1987, Thuyết trình của Uỷ ban Kinh tế, kế hoạch và Ngân sách của Quốc hội về kế hoạch và ngân sách Nhà nước trình bày tại kì họp thứ 12, Quốc hội khoá VII, ngày 26 – 12 – 1986, NXB Chính trị Quốc gia, 2009)

1/ Em có nhận xét gì về mức độ lạm phát của nước ta năm 1986, 2010 – 2011, 2012 – 2013?

2/ Ở mỗi mức độ đó, lạm phát tác động đến kinh tế – xã hội nước ta như thế nào?

Gợi ý trả lời

1/ Nhận xét về mức độ lạm phát của nước ta

Căn cứ vào tỉ lệ lạm phát (mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng CPI), lạm phát được chia thành ba mức độ: lạm phát vừa phải (CPI tăng dưới 10%), lạm phát phi mã (CPI tăng từ 10% đến dưới 1 000%) và siêu lạm phát (CPI tăng từ 1 000% trở lên).

a) Năm 1986: CPI tăng tới 775% (mức ba con số), kéo dài sang những năm tiếp theo. Đây là mức lạm phát phi mã rất nghiêm trọng (gần chạm ngưỡng siêu lạm phát). Nền kinh tế rơi vào tình trạng lạm phát dữ dội.

b) Năm 2010 – 2011: CPI tăng 11,75% (năm 2010) và 18,13% (năm 2011) – mức hai con số, kéo dài 13 tháng. Đây là mức lạm phát phi mã, tuy thấp hơn nhiều so với năm 1986 nhưng vẫn vượt ngưỡng an toàn, gây bất ổn cho kinh tế vĩ mô.

c) Năm 2012 – 2013: Nhờ Chính phủ và các cấp, các ngành triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp kiềm chế, CPI giảm xuống còn 6,81% (năm 2012) và 6,04% (năm 2013) – mức một con số. Đây là mức lạm phát vừa phải, nằm trong tầm kiểm soát.

→ Như vậy, mức độ lạm phát của nước ta đã giảm dần và được kiểm soát ngày càng tốt hơn: từ lạm phát phi mã ba con số (1986) xuống phi mã hai con số (2010 – 2011) và trở về lạm phát vừa phải một con số (2012 – 2013).

2/ Tác động của lạm phát đến kinh tế – xã hội ở mỗi mức độ

a) Mức lạm phát phi mã ba con số (năm 1986): Gây hậu quả nặng nề, tiêu cực trên mọi mặt. Đồng tiền mất giá nhanh chóng, giá cả biến động phức tạp; phân phối lưu thông rối ren; sản xuất đình trệ, suy thoái. Tâm lí người tiêu dùng không muốn giữ tiền mặt mà tìm cách mua, tích trữ hàng hoá, làm căng thẳng thêm tình trạng khan hiếm hàng hoá. Đời sống nhân dân, nhất là người lao động có thu nhập cố định, hết sức khó khăn; trật tự, an toàn xã hội bị đe doạ.

b) Mức lạm phát phi mã hai con số (năm 2010 – 2011): Vẫn gây tác động tiêu cực đến kinh tế – xã hội. Giá cả hàng hoá tăng cao làm chi phí sản xuất tăng, sức mua của đồng tiền giảm, ảnh hưởng xấu đến sản xuất, kinh doanh và đầu tư; đời sống của người dân, đặc biệt người thu nhập thấp, gặp khó khăn; gây bất ổn cho kinh tế vĩ mô. Vì vậy Nhà nước phải thực hiện các giải pháp kiềm chế, kiểm soát lạm phát.

c) Mức lạm phát vừa phải một con số (năm 2012 – 2013): Khi được kiểm soát ở mức vừa phải, lạm phát không gây hại mà còn có tác động tích cực. Giá cả tăng nhẹ kích thích sản xuất kinh doanh phát triển, tạo thêm việc làm, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Nhờ đẩy lùi được lạm phát cao, kinh tế vĩ mô của Việt Nam dần đi vào thế ổn định.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.