Giải Câu hỏi trang 14 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 11
Đề bài
NGỮ LIỆU: Em hãy đọc tiếp trường hợp kinh doanh của tiệm bánh nhà bác B và thông tin sau để trả lời câu hỏi:
1. Bác B tâm sự: Không phải lúc nào lượng cung bánh cũng vừa đủ với lượng cầu và giá bán sản phẩm luôn cố định. Khi lượng bánh cung ứng vừa đủ lượng cầu thị trường, sẽ bán được vừa hết sản phẩm nên người sản xuất sẽ duy trì mức sản lượng ổn định đó và duy trì giá bán trung bình.
Có lúc, lượng cầu về bánh trên thị trường tăng cao, cung không đủ cầu, giá bán có thể tăng khiến người sản xuất đẩy mạnh sản xuất, cung nhiều hơn để thu được lợi nhuận nhiều hơn, còn người tiêu dùng có thể hạn chế bớt nhu cầu mua bánh. Nhưng cũng có lúc, cầu về bánh sụt giảm, cung lớn hơn cầu, bánh làm ra dư thừa khiến người sản xuất có thể phải hạ giá để bán hết sản phẩm, còn người tiêu dùng có thể mua thêm.
2. Hằng năm, cứ vào dịp tết Nguyên đán, nhu cầu mua sắm hàng hoá tăng cao khiến các doanh nghiệp, trung tâm thương mại, hệ thống siêu thị và các cơ sở sản xuất kinh doanh đều chủ động chuẩn bị nguồn hàng dồi dào, mẫu mã phong phú, chủng loại đa dạng, hàng hoá được lưu thông trên cả nước, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong dịp Tết của người dân nên giá cả hàng hoá không có biến động lớn.
1/ Theo em, quan hệ cung – cầu ảnh hưởng đến giá cả thị trường như thế nào?
2/ Quan hệ cung – cầu có vai trò thế nào đối với việc ra quyết định của người sản xuất kinh doanh, người tiêu dùng và Nhà nước?
Gợi ý trả lời
1/ Quan hệ cung – cầu ảnh hưởng đến giá cả thị trường:
Quan hệ cung – cầu là mối quan hệ tác động lẫn nhau giữa người bán với người mua, giữa những người sản xuất với những người tiêu dùng diễn ra trên thị trường để xác định giá cả và số lượng hàng hoá, dịch vụ. Dựa vào trường hợp của tiệm bánh nhà bác B và thông tin trên, có thể thấy cung – cầu ảnh hưởng đến giá cả thị trường theo ba trường hợp sau:
a) Khi cung bằng cầu (lượng bánh cung ứng vừa đủ lượng cầu thị trường): hàng hoá bán được vừa hết, giá cả hàng hoá ổn định, bằng (hoặc xấp xỉ) giá trị hàng hoá. Người sản xuất duy trì mức sản lượng và giá bán trung bình.
b) Khi cung nhỏ hơn cầu (cầu về bánh tăng cao, cung không đủ cầu): hàng hoá khan hiếm so với nhu cầu nên giá cả hàng hoá tăng lên, cao hơn giá trị hàng hoá.
c) Khi cung lớn hơn cầu (cầu về bánh sụt giảm, bánh làm ra dư thừa): hàng hoá dư thừa so với nhu cầu nên giá cả hàng hoá giảm xuống, thấp hơn giá trị hàng hoá, người sản xuất có thể phải hạ giá để bán hết sản phẩm.
→ Như vậy, khi các yếu tố khác không đổi, cung – cầu và giá cả thị trường có mối quan hệ chặt chẽ: cung và cầu quyết định sự biến động của giá cả; ngược lại, giá cả cũng tác động trở lại, điều tiết cung và cầu. (Riêng dịp Tết, do các doanh nghiệp, siêu thị, cơ sở sản xuất chủ động chuẩn bị nguồn hàng dồi dào, cung tăng đáp ứng kịp cầu tăng nên giá cả hàng hoá không biến động lớn.)
2/ Vai trò của quan hệ cung – cầu đối với việc ra quyết định:
a) Đối với người sản xuất, kinh doanh: Quan hệ cung – cầu là căn cứ để người sản xuất, kinh doanh đưa ra quyết định nhằm thu lợi nhuận. Khi cung nhỏ hơn cầu, giá cả tăng, họ sẽ mở rộng, đẩy mạnh sản xuất, cung ứng nhiều hàng hoá hơn để thu được lợi nhuận nhiều hơn; khi cung lớn hơn cầu, giá cả giảm, họ thu hẹp sản xuất, chuyển sang mặt hàng khác hoặc hạ giá để bán hết sản phẩm.
b) Đối với người tiêu dùng: Quan hệ cung – cầu là căn cứ để người tiêu dùng lựa chọn việc mua hàng hoá phù hợp. Khi cung nhỏ hơn cầu, giá cả tăng cao, họ có thể giảm (hạn chế) nhu cầu mua sắm hoặc chuyển sang mua hàng hoá khác thay thế; khi cung lớn hơn cầu, giá cả giảm, họ có thể mua thêm, tăng nhu cầu mua sắm những hàng hoá đó.
c) Đối với Nhà nước: Quan hệ cung – cầu là cơ sở để Nhà nước đưa ra các biện pháp, chính sách điều tiết cung – cầu, bình ổn thị trường, bảo vệ lợi ích của người sản xuất và người tiêu dùng. Ví dụ: khi cung nhỏ hơn cầu do khan hiếm hàng hoá hoặc đầu cơ, Nhà nước sử dụng lực lượng dự trữ để tăng cung, chuẩn bị nguồn hàng dồi dào (như trong dịp Tết) nhằm giữ cho giá cả ổn định; khi cung lớn hơn cầu quá mức, Nhà nước có chính sách kích cầu, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm cho người sản xuất.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.