Giải Luyện tập 4 trang 42 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 10
Đề bài
Em hãy vận dụng kiến thức về thuế để giải đáp thắc mắc cho các bạn trong những tình huống sau:
a) H thắc mắc: "Người nộp thuế phải bỏ tiền ra nộp, sao lại nói rằng, nộp thuế là quyền lợi của công dân? Nếu là quyền lợi, sao nhiều người lại trốn thuế?".
b) M băn khoăn: "Ai làm nhiều hưởng nhiều, làm ít hưởng ít. Người có thu nhập cao hơn là do họ làm nhiều hơn. Vậy vì sao người thu nhập cao lại phải nộp thuế thu nhập cá nhân?".
c) N hỏi: "Cá ở biển, không có ai thả và nuôi, sao khi đánh cá ở biển, chủ tàu cá phải nộp thuế?".
d) Q thắc mắc: "Ca sĩ lao động nghệ thuật, thu nhập từ năng khiếu của bản thân, vì sao phải nộp thuế?".
Gợi ý trả lời
a) Trả lời thắc mắc của H:
Nói "nộp thuế là quyền lợi của công dân" là vì tiền thuế không bị mất đi mà được Nhà nước sử dụng để phục vụ chính người nộp thuế và toàn xã hội. Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước, dùng để:
- Xây dựng cơ sở hạ tầng: đường sá, cầu cống, trường học, bệnh viện…
- Chi cho quốc phòng, an ninh, giữ gìn trật tự xã hội.
- Thực hiện an sinh xã hội, hỗ trợ người nghèo, người có công, vùng khó khăn.
Nhờ đó, công dân được thụ hưởng các dịch vụ công, được sống trong môi trường an toàn, ổn định và phát triển. Vì vậy nộp thuế vừa là nghĩa vụ, vừa gắn với quyền lợi của công dân.
Việc nhiều người trốn thuế không chứng tỏ nộp thuế không phải quyền lợi, mà cho thấy họ thiếu ý thức, thiếu hiểu biết pháp luật, chỉ nhìn cái lợi trước mắt của bản thân mà không thấy lợi ích chung lâu dài. Trốn thuế là hành vi vi phạm pháp luật, bị xử lí theo quy định.
b) Trả lời băn khoăn của M:
Người có thu nhập cao vẫn phải nộp thuế thu nhập cá nhân vì:
- Nộp thuế là nghĩa vụ của mọi công dân có thu nhập đến mức chịu thuế theo quy định của pháp luật.
- Thuế thu nhập cá nhân được tính theo biểu thuế lũy tiến: thu nhập càng cao thì mức nộp càng nhiều. Điều này thể hiện sự công bằng xã hội và tinh thần "người có khả năng đóng góp nhiều hơn thì đóng góp nhiều hơn".
- Qua đó, Nhà nước điều tiết thu nhập, góp phần giảm bớt chênh lệch giàu – nghèo, lấy nguồn lực chăm lo cho những người khó khăn hơn trong xã hội.
Như vậy, làm nhiều hưởng nhiều là đúng, nhưng người thu nhập cao vẫn có trách nhiệm chia sẻ một phần cho lợi ích chung của cộng đồng.
c) Trả lời câu hỏi của N:
Chủ tàu cá phải nộp thuế khi đánh bắt cá ở biển vì:
- Cá và các tài nguyên ở biển là tài nguyên thiên nhiên thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước thống nhất quản lí. Khai thác, sử dụng tài nguyên này phải nộp thuế tài nguyên.
- Việc nộp thuế nhằm góp phần quản lí, bảo vệ, khai thác hợp lí nguồn tài nguyên, tránh khai thác bừa bãi làm cạn kiệt, bảo đảm phát triển bền vững.
- Ngoài ra, hoạt động đánh bắt cá là hoạt động sản xuất, kinh doanh có thu nhập, nên người khai thác có nghĩa vụ đóng góp cho ngân sách nhà nước.
Vì vậy, dù không ai thả, nuôi cá, chủ tàu vẫn phải nộp thuế khi khai thác tài nguyên biển.
d) Trả lời thắc mắc của Q:
Ca sĩ tuy lao động nghệ thuật bằng năng khiếu của bản thân nhưng vẫn phải nộp thuế vì:
- Biểu diễn nghệ thuật là một hoạt động lao động tạo ra thu nhập. Mọi cá nhân có thu nhập đến mức chịu thuế đều phải nộp thuế thu nhập cá nhân, không phân biệt nghề nghiệp.
- Dù tài năng là của bản thân, nhưng ca sĩ hoạt động, phát triển sự nghiệp được là nhờ môi trường xã hội ổn định, các điều kiện công cộng (sân khấu, giao thông, an ninh, khán giả…) mà một phần do ngân sách nhà nước bảo đảm.
- Nộp thuế là nghĩa vụ công dân và thể hiện sự bình đẳng: mọi người có thu nhập đều đóng góp cho lợi ích chung.
Do đó, thu nhập từ biểu diễn nghệ thuật của ca sĩ cũng là đối tượng chịu thuế theo quy định của pháp luật.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.