Sách giáo khoa Giáo dục kinh tế và pháp luật 10

Giải Vận dụng 1 trang 27 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 10

Bài 3. Thị trường và cơ chế thị trường   Gợi ý trả lời

Đề bài

Em hãy viết và chia sẻ quan điểm của bản thân về nhận định: "Thị trường luôn luôn đúng".

Gợi ý trả lời

Nêu quan điểm chung: Em KHÔNG hoàn toàn đồng tình với nhận định "Thị trường luôn luôn đúng". Thị trường và cơ chế thị trường có nhiều ưu điểm, nhưng cũng tồn tại những khuyết tật vốn có, nên không thể coi thị trường là "luôn luôn đúng".

a) Những điểm hợp lí của nhận định (vì sao nhiều người tin thị trường "đúng"):

Theo SGK, cơ chế thị trường có những ưu điểm nổi bật:
- Kích thích tính năng động, sáng tạo của các chủ thể kinh tế, thúc đẩy cải tiến kĩ thuật, nâng cao năng suất, chất lượng và hạ giá thành sản phẩm.
- Phân bổ linh hoạt các nguồn lực (vốn, lao động, tài nguyên) vào những ngành, lĩnh vực sản xuất có hiệu quả, đáp ứng nhu cầu của xã hội.
- Thông qua quan hệ cung – cầu và giá cả, thị trường tự điều tiết sản xuất và lưu thông, giúp nền kinh tế vận động linh hoạt, thỏa mãn ngày càng tốt hơn nhu cầu của con người.

Vì những lợi ích đó mà nhiều người cho rằng "cứ để thị trường tự quyết định" là tốt nhất.

b) Vì sao nhận định "Thị trường luôn luôn đúng" là phiến diện, thiếu chính xác:

Bên cạnh ưu điểm, cơ chế thị trường luôn tiềm ẩn những khuyết tật:
- Vì chạy theo lợi nhuận, một số chủ thể có thể làm hàng giả, hàng kém chất lượng, trốn thuế, gian lận thương mại, khai thác cạn kiệt tài nguyên và gây ô nhiễm môi trường.
- Thị trường dễ dẫn đến phân hóa giàu – nghèo, bất bình đẳng xã hội.
- Cơ chế thị trường tiềm ẩn nguy cơ khủng hoảng, lạm phát, thất nghiệp; cung – cầu có thể mất cân đối.
- Nhiều lợi ích công cộng (quốc phòng, an ninh, môi trường, an sinh xã hội…) mà một mình thị trường không thể giải quyết được.

Những khuyết tật này cho thấy thị trường không phải lúc nào cũng đưa ra kết quả đúng đắn, công bằng và có lợi cho toàn xã hội.

c) Kết luận và liên hệ bản thân:

Thị trường có vai trò rất quan trọng nhưng không hoàn hảo, do đó cần có sự quản lí, điều tiết của Nhà nước để phát huy ưu điểm và khắc phục những khuyết tật của cơ chế thị trường. Là học sinh, em cần hiểu đúng về thị trường: vừa tôn trọng quy luật thị trường, vừa đề cao đạo đức kinh doanh, ý thức bảo vệ môi trường và tuân thủ pháp luật; đồng thời ủng hộ vai trò quản lí của Nhà nước để nền kinh tế phát triển bền vững, hài hòa lợi ích của mọi người.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.