Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Câu hỏi 4 trang 10 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 1. Nhận biết một số dụng cụ, hoá chất. Thuyết trình một vấn đề khoa học   Đã kiểm chéo

Đề bài

Em cần lưu ý gì khi sử dụng các hoá chất dễ bay hơi; hoá chất độc hại; hoá chất nguy hiểm ($H_2SO_4$ đặc,…)?

Lời giải

a) Đối với hoá chất dễ bay hơi (cồn, ether, acetone, dung dịch amoniac, acid dễ bay hơi…):

- Luôn đậy kín nắp lọ hoá chất ngay sau khi lấy, không để lọ mở lâu vì hơi hoá chất dễ thoát ra ngoài.
- Chỉ lấy một lượng vừa đủ dùng, tránh lấy thừa gây lãng phí và phát tán hơi.
- Tiến hành thí nghiệm ở nơi thoáng khí hoặc trong tủ hút; tránh xa nguồn lửa, nguồn nhiệt vì nhiều hoá chất dễ bay hơi cũng dễ cháy.
- Không ngửi trực tiếp; nếu cần nhận biết mùi thì dùng tay phẩy nhẹ hơi về phía mũi.

b) Đối với hoá chất độc hại (thuỷ ngân, muối của chì, thuỷ ngân, khí chlorine, khí sulfur dioxide $SO_2$…):

- Tuyệt đối không nếm, không ngửi trực tiếp và không để hoá chất tiếp xúc với da.
- Đeo găng tay, khẩu trang, kính bảo hộ khi làm việc; thao tác trong tủ hút nếu hoá chất sinh ra khí độc.
- Dùng dụng cụ (thìa, ống hút…) để lấy hoá chất, không dùng tay trực tiếp.
- Sau khi làm thí nghiệm phải rửa tay sạch; thu gom, xử lí chất thải đúng nơi quy định, không đổ bừa bãi ra môi trường.

c) Đối với hoá chất nguy hiểm, có tính ăn mòn mạnh ($H_2SO_4$ đặc, $HNO_3$ đặc, dung dịch kiềm đặc NaOH…):

- Cẩn thận khi lấy và rót hoá chất, tránh để dây vào da, mắt, quần áo vì gây bỏng nặng.
- Đeo găng tay, kính bảo hộ và áo khoác phòng thí nghiệm.
- Khi pha loãng $H_2SO_4$ đặc: phải rót từ từ acid đặc vào nước và khuấy đều, tuyệt đối không làm ngược lại (không đổ nước vào acid đặc) vì quá trình toả nhiệt rất mạnh có thể làm acid bắn ra ngoài gây bỏng.
- Nếu hoá chất dây vào da, cần rửa ngay bằng nhiều nước sạch và báo cho giáo viên.

Đáp số

Đậy kín nắp, lấy lượng vừa đủ, làm nơi thoáng/tủ hút, tránh lửa, không ngửi trực tiếpKhông nếm/ngửi/chạm trực tiếp; đeo bảo hộ, làm trong tủ hút, rửa tay và xử lí chất thải đúng cáchĐeo bảo hộ, tránh dây vào da/mắt; pha loãng $H_2SO_4$ đặc bằng cách rót từ từ acid vào nước, không đổ nước vào acid

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.