Giải Câu hỏi trang 69 SGK Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
1. Quan sát Hình 14.2 và cho biết số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây dẫn biến thiên như thế nào (tăng hay giảm) khi đưa cực Bắc của nam châm lại gần cuộn dây dẫn theo phương vuông góc với tiết diện của cuộn dây.
2. Trong trường hợp thí nghiệm như Hình 14.1b thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây dẫn biến thiên như thế nào?
Mô tả hình bằng lời
Hình 14.2: Minh hoạ số đường sức từ xuyên qua tiết diện cuộn dây dẫn trong thí nghiệm Hình 14.1a. Gồm hai hình đặt trên mặt phẳng, mỗi hình có một cuộn dây dẫn tròn và một thanh nam châm nằm ngang (cực N màu đỏ, cực S màu xanh) đặt trong lòng cuộn dây, các đường sức từ (nét đứt) đi qua tiết diện cuộn dây, mũi tên chỉ chiều nam châm di chuyển lại gần cuộn dây.
a) Khi nam châm ở xa cuộn dây dẫn (ít đường sức từ xuyên qua tiết diện).
b) Khi nam châm ở gần cuộn dây dẫn (nhiều đường sức từ xuyên qua tiết diện hơn).
Lời giải
1. Số đường sức từ xuyên qua tiết diện cuộn dây khi đưa cực Bắc nam châm lại gần (Hình 14.2)
Quan sát Hình 14.2:
- Ở hình a) nam châm còn ở xa cuộn dây nên có ít đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
- Ở hình
b) nam châm đã ở gần cuộn dây nên có nhiều đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây hơn.
Giải thích: Càng lại gần nam châm thì từ trường tại vị trí cuộn dây càng mạnh (các đường sức từ càng dày), do đó khi đưa cực Bắc của nam châm lại gần cuộn dây theo phương vuông góc với tiết diện thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây tăng lên.
2. Số đường sức từ trong trường hợp thí nghiệm Hình 14.1b
Hình 14.2 minh hoạ cho thí nghiệm Hình 14.1a — trường hợp đưa nam châm lại gần cuộn dây, nên số đường sức từ tăng. Thí nghiệm Hình 14.1b là trường hợp ngược lại: đưa nam châm ra xa cuộn dây dẫn.
Khi nam châm ra xa, từ trường tại vị trí cuộn dây yếu dần (các đường sức từ thưa dần), vì vậy số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây giảm đi.
Nhận xét chung: Trong cả hai thí nghiệm, số đường sức từ xuyên qua tiết diện cuộn dây đều biến thiên (thay đổi) theo thời gian — đó chính là nguyên nhân làm xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.