Giải Hoạt động 1 trang 148 SGK Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Hãy tìm hiểu thành phần hoá học và ứng dụng của cát. Việc khai thác cát trái phép ở các lòng sông, bãi biển có thể gây ra hậu quả gì?
Lời giải
a) Thành phần hoá học và ứng dụng của cát
- Thành phần hoá học: Cát tự nhiên có thành phần chủ yếu là silicon dioxide (silic dioxide), công thức hoá học (cát thạch anh). Ngoài ra trong cát thường lẫn một lượng nhỏ các khoáng vật và tạp chất khác như oxide của nhôm, sắt, calcium... làm cho cát có nhiều màu sắc khác nhau.
- Ứng dụng của cát:
+ Làm vật liệu xây dựng: trộn với xi măng, nước, đá để tạo vữa và bê tông dùng xây nhà, cầu, đường.
+ Là nguyên liệu sản xuất thuỷ tinh (nấu chảy cùng soda và đá vôi).
+ Dùng để sản xuất silicon (silic) có độ tinh khiết cao làm linh kiện bán dẫn, chip điện tử, pin mặt trời.
+ Dùng làm khuôn đúc trong luyện kim, làm vật liệu lọc nước, san lấp mặt bằng...
b) Hậu quả của việc khai thác cát trái phép ở lòng sông, bãi biển
- Làm sạt lở bờ sông, bờ biển, mất đất canh tác, đất ở và đe doạ nhà cửa của người dân ven sông, ven biển.
- Làm thay đổi dòng chảy, thay đổi địa hình đáy sông, gây xói lở hoặc bồi lắng bất thường.
- Gây mất ổn định, hư hỏng các công trình như móng cầu, đê kè, đường ven sông.
- Phá huỷ môi trường sống của các sinh vật dưới nước, làm suy giảm hệ sinh thái và nguồn lợi thuỷ sản; làm nước đục, ô nhiễm nguồn nước.
- Ở vùng ven biển còn góp phần làm xâm nhập mặn, suy giảm bãi biển tự nhiên.
→ Vì vậy cần khai thác cát hợp lí, có quy hoạch và tuân thủ pháp luật để bảo vệ môi trường và tài nguyên.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.