Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Hoạt động 2 trang 114 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 25. Nguồn nhiên liệu   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm hiểu qua các tài liệu sách, báo, internet, thảo luận nhóm và trình bày về các nội dung sau:

a) Dầu mỏ và khí mỏ dầu tồn tại ở đâu trong tự nhiên? Nguyên nhân dẫn đến sự hình thành dầu mỏ và khí mỏ dầu là gì?

b) Các ứng dụng của dầu mỏ và khí mỏ dầu là gì?

Lời giải

a) Dầu mỏ và khí mỏ dầu tồn tại ở đâu trong tự nhiên? Nguyên nhân hình thành:

*Nơi tồn tại trong tự nhiên:*

- Dầu mỏ và khí mỏ dầu tồn tại trong các lớp đất đá ở sâu dưới lòng đất (trong vỏ Trái Đất), tập trung thành những mỏ dầu.

- Mỗi mỏ dầu thường gồm ba lớp:

+ Lớp trên cùng là khí mỏ dầu (còn gọi là khí đồng hành), thành phần chính là methane (CH4CH_4).

+ Lớp giữa là dầu mỏ – một chất lỏng sánh, màu nâu đen, là hỗn hợp của nhiều hydrocarbon và một lượng nhỏ các hợp chất khác.

+ Lớp dưới cùng là nước mặn.

- Dầu mỏ và khí mỏ dầu có cả ở trong lòng đất trên đất liền và dưới đáy biển.

*Nguyên nhân hình thành:*

- Dầu mỏ và khí mỏ dầu được hình thành từ xác của các sinh vật (động vật, thực vật, đặc biệt là các sinh vật phù du) bị vùi lấp dưới các lớp trầm tích ở đáy biển, đáy hồ qua hàng triệu năm.

- Dưới tác dụng của áp suất cao, nhiệt độ cao và trong điều kiện thiếu không khí (không có oxygen), cùng với tác động của vi khuẩn, xác sinh vật dần dần bị phân hủy và biến đổi thành dầu mỏ và khí mỏ dầu.

b) Các ứng dụng của dầu mỏ và khí mỏ dầu:

- Làm nhiên liệu: Từ dầu mỏ, qua chưng cất và chế biến, thu được các nhiên liệu như xăng, dầu hoả, dầu diesel, dầu mazut… dùng cho động cơ ô tô, máy bay, tàu thuyền, máy móc và để đun nấu, sưởi ấm. Khí mỏ dầu được dùng làm nhiên liệu (khí đốt) cho đời sống và công nghiệp.

- Làm nguyên liệu cho công nghiệp hoá học: Dầu mỏ và khí mỏ dầu là nguyên liệu để sản xuất ra nhiều sản phẩm quan trọng như chất dẻo (nhựa), tơ sợi tổng hợp, cao su tổng hợp, phân bón, dược phẩm, chất tẩy rửa, nhựa đường (để làm đường giao thông)…

Như vậy, dầu mỏ và khí mỏ dầu vừa là nguồn nhiên liệu quan trọng, vừa là nguồn nguyên liệu quý cho nhiều ngành công nghiệp.

Đáp số

a) Tồn tại trong các mỏ dầu dưới lòng đất/đáy biển (3 lớp: khí mỏ dầu – dầu mỏ – nước mặn); hình thành từ xác sinh vật bị vùi lấp, phân hủy qua hàng triệu năm trong điều kiện áp suất cao, nhiệt độ cao, thiếu không khí.b) Dùng làm nhiên liệu (xăng, dầu, khí đốt…) và làm nguyên liệu cho công nghiệp hoá học (chất dẻo, tơ sợi, cao su, phân bón, dược phẩm, nhựa đường…).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.