Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Câu hỏi 2 trang 102 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 23. Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại   Đã kiểm chéo

Đề bài

Lấy ví dụ minh hoạ sự khác nhau giữa kim loại và phi kim về tính chất vật lí và tính chất hoá học.

Lời giải

a) Về tính chất vật lí

*Kim loại* (ví dụ sắt FeFe, đồng CuCu, nhôm AlAl):
- Ở điều kiện thường đều là chất rắn (trừ thuỷ ngân HgHg là chất lỏng), có ánh kim.
- Dẫn điện, dẫn nhiệt tốt. Ví dụ đồng CuCu và nhôm AlAl được dùng làm dây dẫn điện.
- Thường có nhiệt độ nóng chảy cao và khối lượng riêng lớn. Ví dụ sắt FeFe nóng chảy ở khoảng 1538∘C1538^{\circ}C.
- Dẻo, dễ dát mỏng, kéo sợi. Ví dụ nhôm AlAl được dát mỏng thành giấy gói.

*Phi kim* (ví dụ lưu huỳnh SS, carbon CC, oxygen O2O_2, chlorine Cl2Cl_2):
- Tồn tại ở cả ba thể: rắn (lưu huỳnh SS, carbon CC), lỏng (bromine Br2Br_2), khí (oxygen O2O_2, chlorine Cl2Cl_2).
- Phần lớn không có ánh kim, không dẫn điện, dẫn nhiệt kém (trừ than chì carbon CC dẫn điện được).
- Thường có nhiệt độ nóng chảy thấp, khối lượng riêng nhỏ hơn kim loại.
- Giòn (ở thể rắn), dễ vỡ, không dẻo. Ví dụ lưu huỳnh SS dạng bột rắn, dễ vụn.

b) Về tính chất hoá học

*Kim loại:* khi phản ứng, nguyên tử kim loại nhường electron để tạo thành ion dương.
- Tác dụng với phi kim tạo muối: 2Fe+3Cl2→t∘2FeCl32Fe + 3Cl_2 \xrightarrow{t^{\circ}} 2FeCl_3
- Tác dụng với dung dịch acid giải phóng khí hydrogen: Zn+2HCl→ZnCl2+H2↑Zn + 2HCl \rightarrow ZnCl_2 + H_2\uparrow
- Kim loại mạnh đẩy kim loại yếu ra khỏi dung dịch muối: Fe+CuSO4→FeSO4+CuFe + CuSO_4 \rightarrow FeSO_4 + Cu

*Phi kim:* khi phản ứng, nguyên tử phi kim thường nhận electron để tạo thành ion âm (hoặc góp chung electron).
- Tác dụng với kim loại tạo muối hoặc oxide: S+Fe→t∘FeSS + Fe \xrightarrow{t^{\circ}} FeS
- Tác dụng với hydrogen tạo hợp chất khí: H2+Cl2→t∘2HClH_2 + Cl_2 \xrightarrow{t^{\circ}} 2HCl
- Nhiều phi kim tác dụng với oxygen tạo oxide acid: S+O2→t∘SO2S + O_2 \xrightarrow{t^{\circ}} SO_2

Kết luận: Kim loại có ánh kim, dẫn điện – dẫn nhiệt tốt, dẻo và trong phản ứng hoá học thường nhường electron; còn phi kim phần lớn không có ánh kim, dẫn điện kém, giòn và trong phản ứng hoá học thường nhận electron.

Đáp số

Tính chất vật lí: kim loại (Fe, Cu, Al) rắn, có ánh kim, dẫn điện–nhiệt tốt, dẻo; phi kim (S, C, O₂, Cl₂) có đủ ba thể, phần lớn không ánh kim, dẫn điện kém, giònTính chất hoá học: kim loại nhường electron (vd 2Fe + 3Cl₂ → 2FeCl₃, Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂); phi kim nhận electron (vd S + Fe → FeS, S + O₂ → SO₂)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.