Giải Câu hỏi trang 56 SGK Khoa học tự nhiên 9

Lời giải

Cách làm: Với mỗi lần đo trong Bảng 11.2, ta lấy hiệu điện thế $U$ đặt vào hai đầu đoạn dây dẫn chia cho cường độ dòng điện $I$ chạy qua nó để tìm thương số $\dfrac{U}{I}$ (đơn vị: $\dfrac{\text{V}}{\text{A}} = \Omega$).

a) Xác định thương số $\dfrac{U}{I}$ cho từng lần đo

Áp dụng công thức cho các số liệu đọc được ở Bảng 11.2, ví dụ:

- Lần 1: $\dfrac{U_1}{I_1} = \dfrac{1{,}0}{0{,}1} = 10\ (\Omega)$
- Lần 2: $\dfrac{U_2}{I_2} = \dfrac{2{,}0}{0{,}2} = 10\ (\Omega)$
- Lần 3: $\dfrac{U_3}{I_3} = \dfrac{3{,}0}{0{,}3} = 10\ (\Omega)$
- Lần 4: $\dfrac{U_4}{I_4} = \dfrac{4{,}0}{0{,}4} = 10\ (\Omega)$
- Lần 5: $\dfrac{U_5}{I_5} = \dfrac{5{,}0}{0{,}5} = 10\ (\Omega)$

(Em thay bằng đúng các cặp số liệu $U,\ I$ ghi trong Bảng 11.2 của mình; kết quả từng lần đo tính được đều xấp xỉ bằng nhau.)

b) Nhận xét về thương số $\dfrac{U}{I}$

Thương số $\dfrac{U}{I}$ ứng với các lần đo khác nhau trên cùng một đoạn dây dẫn có giá trị gần như không đổi (chỉ sai lệch chút ít do sai số của phép đo).

Giá trị không đổi đó chính là điện trở $R$ của đoạn dây dẫn đang xét:
$$R = \dfrac{U}{I} = \text{hằng số}.$$

Đây là cơ sở để phát biểu định luật Ohm: cường độ dòng điện chạy qua một đoạn dây dẫn tỉ lệ thuận với hiệu điện thế đặt vào hai đầu đoạn dây đó.

Đáp số