Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Câu hỏi 1 trang 99 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 20. Tách kim loại và việc sử dụng hợp kim   Đã kiểm chéo

Đề bài

Gang và thép có thành phần khác nhau như thế nào? Thành phần đó ảnh hưởng đến tính chất vật lí của gang, thép như thế nào? Nêu ví dụ về các ứng dụng nổi bật của gang và thép trong cuộc sống.

Lời giải

a) Sự khác nhau về thành phần của gang và thép

Gang và thép đều là hợp kim của sắt với carbon và một số nguyên tố khác, nhưng khác nhau ở hàm lượng carbon:

- Gang là hợp kim của sắt với carbon, trong đó hàm lượng carbon chiếm từ 2% đến 5% (ngoài ra còn có một lượng nhỏ các nguyên tố khác như Si, Mn, S...).
- Thép là hợp kim của sắt với carbon, trong đó hàm lượng carbon chiếm dưới 2% (và lượng các nguyên tố khác rất ít).

Như vậy, điểm khác biệt cơ bản là gang chứa nhiều carbon hơn thép.

b) Ảnh hưởng của thành phần đến tính chất vật lí

Hàm lượng carbon quyết định tính chất vật lí của gang và thép:

- Do chứa nhiều carbon nên gang cứng và giòn hơn sắt, không thể rèn hay kéo sợi được.
- Do chứa ít carbon hơn nên thép cứng, có tính đàn hồi, ít bị ăn mòn, bền hơn và có thể rèn, cán, kéo thành sợi, dát mỏng... nên dễ gia công hơn gang.

c) Ví dụ về ứng dụng nổi bật

- Gang: dùng để đúc các vật dụng, chi tiết máy như bệ máy, ống dẫn nước, nắp hố ga, chảo, nồi gang, cánh tản nhiệt...
- Thép: dùng làm vật liệu xây dựng (khung nhà, cầu, đường ray), chế tạo chi tiết máy, dụng cụ lao động, phương tiện giao thông (ô tô, tàu thủy), dao, kéo...

Đáp số

Gang: C từ 2–5%; Thép: C dưới 2%Nhiều C → gang cứng, giòn; ít C → thép cứng, đàn hồi, bền, dễ gia côngGang: đúc bệ máy, ống nước, nắp hố ga, nồi; Thép: xây dựng, chi tiết máy, phương tiện, dụng cụ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.