Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Hoạt động trang 92 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 19. Dãy hoạt động hoá học   Đã kiểm chéo

Đề bài

Sắp xếp mức độ hoạt động hoá học của: Na, Fe, H, Cu, Ag
1. Khảo sát phản ứng của các kim loại Na, Fe, Cu với nước
Chuẩn bị: 1 mẩu kim loại natri bằng hạt đậu xanh, đinh sắt và dây đồng; 2 ống nghiệm đựng nước được đánh số (1), (2), chậu thuỷ tinh đựng nước.
Tiến hành: Cho mẩu natri vào chậu thuỷ tinh đựng nước, đinh sắt vào ống nghiệm (1), dây đồng vào ống nghiệm (2).
(Phản ứng của kim loại natri với nước xem Hình 18.5, Bài 18).
Quan sát hiện tượng xảy ra và thực hiện các yêu cầu sau:
Dựa vào khả năng phản ứng với nước, có thể chia các kim loại natri, đồng và sắt thành mấy nhóm? So sánh mức độ hoạt động hoá học của các nhóm kim loại này.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 92 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 18.5 — nhãn chính thức: "Kim loại natri phản ứng với nước". Hình gồm ba ảnh chụp liên tiếp nhìn từ trên xuống, chụp một mẩu kim loại natri phản ứng với nước đựng trong một chậu (bát) thuỷ tinh tròn trong suốt. Ảnh thứ nhất (trái): mặt nước trong suốt; có hai nhãn mũi tên — nhãn "Nước" trỏ vào phần nước ở góc trên-trái, nhãn "Natri" trỏ vào một mẩu kim loại nhỏ (hạt nhỏ màu tối/trắng bạc) nằm gần mép dưới-trái của chậu; chưa có hiện tượng cháy. Ảnh thứ hai (giữa): mẩu natri đã nóng chảy thành giọt cầu nhỏ, di chuyển ra vùng giữa chậu và bùng lên thành một đốm sáng nhỏ màu vàng cam trên mặt nước. Ảnh thứ ba (phải): giọt natri tiếp tục cháy với ngọn lửa vàng cam rực và sáng hơn ở giữa-trên của chậu. Chuỗi ba ảnh minh hoạ quá trình natri nóng chảy, di chuyển và phản ứng mạnh với nước, toả nhiều nhiệt và phát sáng — minh hoạ phản ứng: 2Na+2H2O→2NaOH+H22Na + 2H_2O \rightarrow 2NaOH + H_2.

Lời giải

Hiện tượng:

- Mẩu natri cho vào chậu nước: natri nóng chảy thành giọt tròn, chạy nhanh trên mặt nước, phản ứng mãnh liệt, toả nhiều nhiệt kèm ngọn lửa, tức natri phản ứng mạnh với nước ngay ở nhiệt độ thường:
2Na+2H2O→2NaOH+H2↑2Na + 2H_2O \rightarrow 2NaOH + H_2\uparrow
- Đinh sắt trong ống nghiệm (1) và dây đồng trong ống nghiệm (2): không có hiện tượng gì xảy ra, tức sắt và đồng đều không phản ứng với nước ở nhiệt độ thường.

Chia nhóm: Dựa vào khả năng phản ứng với nước, chia ba kim loại thành 2 nhóm:

- Nhóm 1: natri (Na) — phản ứng được với nước ở nhiệt độ thường.
- Nhóm 2: sắt (Fe) và đồng (Cu) — không phản ứng với nước ở nhiệt độ thường.

So sánh mức độ hoạt động hoá học: Kim loại ở nhóm 1 (Na) phản ứng được với nước ở nhiệt độ thường nên hoạt động hoá học mạnh hơn các kim loại ở nhóm 2 (Fe, Cu).

Như vậy: Na hoạt động hoá học mạnh hơn Fe và Cu.

Đáp số

Chia thành 2 nhóm: nhóm 1 gồm Na (phản ứng với nước ở nhiệt độ thường), nhóm 2 gồm Fe và Cu (không phản ứng với nước ở nhiệt độ thường). Na hoạt động hoá học mạnh hơn Fe, Cu.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.