Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Hoạt động trang 81 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 17. Một số dạng năng lượng tái tạo   Đã kiểm chéo

Đề bài

Quan sát Hình 17.2, tìm hiểu trên sách báo, internet và thực hiện các yêu cầu sau:

a) Năng lượng mặt trời được khai thác, sử dụng trong cuộc sống như thế nào?

b) Nêu đặc điểm của năng lượng mặt trời.

c) Nêu ưu điểm và nhược điểm của việc khai thác và sử dụng năng lượng mặt trời.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 81 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 17.2 Một số cách khai thác năng lượng mặt trời, gồm ba ảnh:

a) Các tấm pin mặt trời trên dãy núi;

b) Nhà máy nhiệt điện mặt trời trên sa mạc;

c) Hệ thống thu nhiệt mặt trời lắp đặt trên mái nhà.

Lời giải

a) Năng lượng mặt trời được khai thác, sử dụng trong cuộc sống

Quan sát Hình 17.2, năng lượng mặt trời được con người khai thác và sử dụng theo một số cách chính sau:

- Dùng các tấm pin mặt trời (pin quang điện) để biến đổi trực tiếp năng lượng ánh sáng mặt trời thành điện năng (Hình 17.2a). Điện này được dùng cho sinh hoạt gia đình, chiếu sáng, chạy các thiết bị điện hoặc hòa vào lưới điện quốc gia.
- Xây dựng nhà máy nhiệt điện mặt trời (Hình 17.2b): dùng hệ thống gương hội tụ ánh sáng mặt trời để đun nóng chất lỏng, tạo hơi nước làm quay tua bin của máy phát điện, từ đó sản xuất điện năng.
- Lắp đặt hệ thống thu nhiệt mặt trời trên mái nhà (Hình 17.2c) để đun nóng nước phục vụ sinh hoạt (bình nước nóng năng lượng mặt trời), sưởi ấm, …
- Ngoài ra còn dùng để phơi, sấy nông sản, làm muối, chiếu sáng tự nhiên trong các công trình xây dựng.

b) Đặc điểm của năng lượng mặt trời

- Là nguồn năng lượng đến từ bức xạ (ánh sáng và nhiệt) của Mặt Trời chiếu xuống Trái Đất.
- Là nguồn năng lượng tái tạo, gần như vô tận, có sẵn trong tự nhiên và miễn phí.
- Phân bố rộng khắp trên bề mặt Trái Đất nhưng không đồng đều giữa các vùng và không ổn định: phụ thuộc vào thời tiết, mùa, thời gian trong ngày (ban đêm không có, trời nhiều mây thì yếu).
- Trong quá trình khai thác, sử dụng không phát thải khí nhà kính, không gây ô nhiễm môi trường.

c) Ưu điểm và nhược điểm của việc khai thác và sử dụng năng lượng mặt trời

*Ưu điểm:*

- Là nguồn năng lượng tái tạo, vô tận, không bị cạn kiệt.
- Sạch, thân thiện với môi trường, không gây ô nhiễm, không phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính.
- Có ở hầu hết mọi nơi, có thể lắp đặt phân tán (trên mái nhà, vùng sâu vùng xa chưa có lưới điện), chi phí vận hành thấp.

*Nhược điểm:*

- Phụ thuộc nhiều vào thời tiết và thời gian (ban đêm, trời mưa, nhiều mây thì không khai thác được hoặc hiệu suất thấp), nên nguồn điện không ổn định.
- Cần diện tích lắp đặt lớn và chi phí đầu tư ban đầu cho tấm pin, thiết bị khá cao.
- Hiệu suất chuyển hóa thành điện còn chưa cao; việc lưu trữ điện (ắc quy) tốn kém và pin mặt trời sau khi hết hạn sử dụng có thể gây ô nhiễm nếu không được xử lí đúng cách.

Đáp số

Khai thác bằng pin mặt trời (điện), nhà máy nhiệt điện mặt trời, hệ thống thu nhiệt mặt trời; dùng cho phát điện, đun nước nóng, sấy, …Nguồn tái tạo, vô tận, sạch; phân bố rộng nhưng không đều, phụ thuộc thời tiết và thời gian, không phát thải khí nhà kínhƯu: tái tạo, vô tận, sạch, lắp đặt rộng rãi. Nhược: phụ thuộc thời tiết nên không ổn định, cần diện tích lớn, chi phí đầu tư và lưu trữ cao

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.