Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Hoạt động trang 73 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 15. Tác dụng của dòng điện xoay chiều   Đã kiểm chéo

Đề bài

Quan sát Hình 15.4 và cho biết:
1. Khi đóng công tắc K để dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn dây thì đinh sắt bị hút lên, chứng tỏ dòng điện có tác dụng gì?
2. Hiện tượng xảy ra có gì khác hay không nếu thay dòng điện xoay chiều bởi dòng điện một chiều?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 73 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 15.4: Thí nghiệm về tác dụng từ của dòng điện xoay chiều.

a) Ảnh bộ thí nghiệm gồm nguồn đổi nguồn, cuộn dây quấn trên lõi, đinh sắt treo gần cuộn dây.

b) Sơ đồ mạch: cuộn dây nối qua công tắc K với nguồn điện xoay chiều.

Lời giải

1. Khi đóng công tắc K, dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn dây làm cho đinh sắt bị hút lên. Điều này chứng tỏ dòng điện xoay chiều chạy trong cuộn dây đã sinh ra từ trường, tức là cuộn dây trở thành một nam châm điện. Vậy dòng điện xoay chiều có tác dụng từ (giống như dòng điện một chiều).

2. Nếu thay dòng điện xoay chiều bằng dòng điện một chiều (giữ nguyên các điều kiện khác) thì hiện tượng đinh sắt bị hút lên vẫn xảy ra, không có gì khác. Lí do: dòng điện một chiều chạy qua cuộn dây cũng sinh ra từ trường và cuộn dây vẫn hút được đinh sắt. Lực hút đinh sắt không phụ thuộc vào chiều của dòng điện, nên dù dòng điện xoay chiều liên tục đổi chiều thì cuộn dây vẫn luôn hút đinh sắt về phía nó. Điểm khác biệt chỉ nằm ở bản chất từ trường của cuộn dây: với dòng điện một chiều, các cực từ (N, S) của cuộn dây được giữ cố định; còn với dòng điện xoay chiều, do dòng điện luôn đổi chiều nên các cực từ của cuộn dây cũng liên tục đổi chỗ cho nhau. Tuy nhiên sự đổi cực này không làm thay đổi việc đinh sắt bị hút lên.

Đáp số

Dòng điện xoay chiều có tác dụng từĐinh sắt vẫn bị hút lên, hiện tượng không khác

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.