Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Thí nghiệm trang 61 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 12. Đoạn mạch nối tiếp và đoạn mạch song song   Đã kiểm chéo

Đề bài

Thí nghiệm tìm hiểu đặc điểm của đoạn mạch nối tiếp

Chuẩn bị:
- Nguồn điện một chiều 12 V;
- Ba điện trở R1=6 ΩR_1 = 6\ \Omega, R2=10 ΩR_2 = 10\ \Omega, R3=16 ΩR_3 = 16\ \Omega;
- Hai ampe kế có giới hạn đo 3 A và có độ chia nhỏ nhất là 0,01 A;
- Công tắc; các dây nối.

Tiến hành:
- Mắc hai điện trở R1R_1 và R2R_2 và hai ampe kế vào mạch điện theo sơ đồ Hình 12.2.
- Đóng công tắc, đọc số chỉ của các ampe kế và ghi vào vở theo mẫu tương tự Bảng 12.1.
- Lặp lại thí nghiệm với các cặp điện trở R1R_1, R3R_3 và R2R_2, R3R_3, ghi số chỉ của ampe kế vào vở theo mẫu tương tự Bảng 12.1.

Thực hiện yêu cầu sau:
Rút ra kết luận về cường độ dòng điện tại mọi điểm trong đoạn mạch nối tiếp.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 61 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 12.2: Sơ đồ mạch điện của thí nghiệm tìm hiểu đặc điểm mạch nối tiếp — nguồn điện một chiều có công tắc K ở mạch chính, nối tiếp ampe kế A₁, điện trở R₁, ampe kế A₂, điện trở R₂.

Bảng 12.1 (số liệu mẫu):

| Điện trở mắc vào mạch điện | Số chỉ ampe kế A₁ (A) | Số chỉ ampe kế A₂ (A) |
|---|---|---|
| R₁ và R₂ | 0,75 | 0,75 |
| R₁ và R₃ | 0,54 | 0,54 |
| R₂ và R₃ | 0,46 | 0,46 |

Lời giải

Phân tích thí nghiệm

Trong sơ đồ Hình 12.2, hai điện trở và hai ampe kế được mắc nối tiếp nhau thành một mạch kín duy nhất. Ampe kế A1A_1 đo cường độ dòng điện ở vị trí trước điện trở R1R_1, ampe kế A2A_2 đo cường độ dòng điện ở vị trí sau R1R_1 (giữa R1R_1 và R2R_2). Hai vị trí này nằm ở hai điểm khác nhau trên đoạn mạch nối tiếp.

Đọc kết quả từ Bảng 12.1

Với mỗi cặp điện trở, so sánh số chỉ của hai ampe kế:

- Cặp R1R_1 và R2R_2: A1=0,75A_1 = 0{,}75 A; A2=0,75A_2 = 0{,}75 A ⇒A1=A2\Rightarrow A_1 = A_2.
- Cặp R1R_1 và R3R_3: A1=0,54A_1 = 0{,}54 A; A2=0,54A_2 = 0{,}54 A ⇒A1=A2\Rightarrow A_1 = A_2.
- Cặp R2R_2 và R3R_3: A1=0,46A_1 = 0{,}46 A; A2=0,46A_2 = 0{,}46 A ⇒A1=A2\Rightarrow A_1 = A_2.

Trong cả ba lần thí nghiệm, số chỉ của hai ampe kế luôn bằng nhau, dù ta thay đổi các điện trở mắc vào mạch.

Kết luận

Trong đoạn mạch gồm các điện trở mắc nối tiếp, cường độ dòng điện tại mọi điểm đều bằng nhau:
I=I1=I2I = I_1 = I_2
(ở đây I1I_1 là số chỉ của A1A_1, I2I_2 là số chỉ của A2A_2).

Nghĩa là dòng điện có cùng một cường độ khi đi qua mọi vị trí (mọi phần tử) của đoạn mạch nối tiếp.

Đáp số

Trong đoạn mạch nối tiếp, cường độ dòng điện tại mọi điểm đều bằng nhau: I=I1=I2I = I_1 = I_2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.