Giải Câu hỏi trang 52 SGK Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Vật AB có độ cao h = 3 cm được đặt vuông góc trước một thấu kính hội tụ có tiêu cự f = 5 cm, điểm A nằm trên trục chính và cách thấu kính một khoảng d = 2f.
a) Dựng ảnh A'B' của AB tạo bởi thấu kính hội tụ theo đúng tỉ lệ.
b) Vận dụng kiến thức hình học tính chiều cao của ảnh (h') và khoảng cách từ ảnh tới quang tâm (d').
Lời giải
a) Dựng ảnh A'B' của AB
Đặt vật AB vuông góc với trục chính, A nằm trên trục chính, cách thấu kính cm. Chọn tỉ lệ ô cm.
Để dựng ảnh B' của điểm B ta vẽ hai tia sáng đặc biệt xuất phát từ B:
- Tia tới song song với trục chính, cho tia ló đi qua tiêu điểm (bên kia thấu kính).
- Tia tới đi qua quang tâm truyền thẳng, không đổi hướng.
Giao điểm của hai tia ló là ảnh B'. Từ B' hạ đường vuông góc xuống trục chính được A'. Ta thu được ảnh A'B' là ảnh thật, ngược chiều với vật, nằm ở phía bên kia thấu kính. Vì vật đặt tại nên ảnh hiện ra đúng tại vị trí bên kia và có độ lớn bằng vật.
b) Tính h' và d'
Gọi là giao của tia tới song song trục chính với thấu kính (), ảnh cách thấu kính .
*Xét hai tam giác đồng dạng và (tia qua quang tâm):*
*Xét hai tam giác đồng dạng và (dùng tia song song trục chính):*
Từ (1) và (2):
Thay vào (1):
Kiểm tra: vật đặt tại thì ảnh thật nằm tại cm, ngược chiều và cao bằng vật ( cm) — phù hợp với hình dựng ở câu a.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.