Giải Câu hỏi trang 15 SGK Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Em hãy thiết kế một báo cáo treo tường để trình bày kết quả của một nghiên cứu khoa học hoặc một bài thực hành mà em đã thực hiện trong môn Khoa học tự nhiên.
Lời giải
## Thiết kế báo cáo treo tường (poster khoa học)
Báo cáo treo tường là tờ giấy khổ lớn (thường khổ A0 hoặc A1) dùng để trình bày tóm tắt, trực quan kết quả của một nghiên cứu/bài thực hành, giúp người xem nắm được nội dung chính chỉ trong vài phút nhờ hình ảnh, sơ đồ, bảng số liệu.
Ví dụ minh hoạ: Báo cáo bài thực hành *Nhận biết tính axit – bazơ của một số dung dịch bằng giấy quỳ tím và phenolphthalein*.
---
### Bố cục báo cáo treo tường
Sắp xếp theo thứ tự đọc từ trên xuống, từ trái sang phải; chia thành các khối (2–3 cột) có khung/màu phân tách.
① TIÊU ĐỀ *(chữ lớn nhất, in đậm, nổi bật ở trên cùng)*
> Nhận biết tính axit – bazơ của một số dung dịch thông dụng
>
> *Họ tên: Nguyễn Văn A — Lớp 9A — Trường THCS …*
② ĐẶT VẤN ĐỀ / MỤC TIÊU
- Trong đời sống có nhiều dung dịch (giấm, nước vôi, nước muối…); cần biết cách nhận biết tính axit hay bazơ để sử dụng an toàn.
- Mục tiêu: Xác định tính axit, bazơ hay trung tính của các dung dịch bằng giấy quỳ tím và dung dịch phenolphthalein.
③ CƠ SỞ LÍ THUYẾT *(với nghiên cứu khoa học có thể thay bằng mục Giả thuyết)*
- Dung dịch axit làm quỳ tím chuyển đỏ; phenolphthalein không đổi màu.
- Dung dịch bazơ làm quỳ tím chuyển xanh; phenolphthalein chuyển hồng/đỏ.
- Dung dịch trung tính không làm đổi màu cả hai chất chỉ thị.
④ VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP
- *Dụng cụ:* ống nghiệm, đũa thuỷ tinh, kẹp gỗ, giá đỡ.
- *Hoá chất:* giấy quỳ tím, dung dịch phenolphthalein; các dung dịch cần thử: giấm ăn ($CH_3COOH$), nước vôi trong ($Ca(OH)_2$), nước muối ($NaCl$), $HCl$ loãng, $NaOH$ loãng.
- *Các bước tiến hành:*
a) Nhỏ một giọt từng dung dịch lên mẩu giấy quỳ tím; quan sát, ghi màu.
b) Cho 1–2 mL từng dung dịch vào ống nghiệm, nhỏ 1–2 giọt phenolphthalein; quan sát màu.
c) Ghi kết quả vào bảng.
⑤ KẾT QUẢ *(phần trọng tâm — nên chiếm diện tích lớn, kèm bảng/biểu đồ/ảnh chụp)*
| Dung dịch | Màu quỳ tím | Màu phenolphthalein | Kết luận |
|---|---|---|---|
| Giấm ăn ($CH_3COOH$) | Đỏ | Không đổi | Axit |
| $HCl$ loãng | Đỏ | Không đổi | Axit |
| Nước vôi trong ($Ca(OH)_2$) | Xanh | Hồng/đỏ | Bazơ |
| $NaOH$ loãng | Xanh | Hồng/đỏ | Bazơ |
| Nước muối ($NaCl$) | Tím (không đổi) | Không đổi | Trung tính |
*(Kèm ảnh chụp hoặc hình vẽ minh hoạ ống nghiệm trong thí nghiệm thực tế.)*
⑥ THẢO LUẬN / KẾT LUẬN
a) Giấy quỳ tím và phenolphthalein là chất chỉ thị axit – bazơ đơn giản, dễ dùng.
b) Kết quả phù hợp với lí thuyết: dung dịch axit làm quỳ đổi đỏ; dung dịch bazơ làm quỳ đổi xanh và phenolphthalein đổi hồng.
c) Nước muối không làm đổi màu cả hai chất chỉ thị → dung dịch trung tính.
⑦ TÀI LIỆU THAM KHẢO
- SGK Khoa học tự nhiên 9, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, NXB Giáo dục Việt Nam.
---
### Lưu ý về hình thức trình bày
- Khổ A0 hoặc A1, nền sáng, chữ đủ to để đọc từ xa 1–2 m: tiêu đề to nhất, đề mục vừa, nội dung nhỏ hơn nhưng vẫn rõ.
- Ưu tiên hình ảnh, sơ đồ, biểu đồ, bảng hơn là viết nhiều chữ; mỗi phần chỉ ghi ý chính, gạch đầu dòng.
- Màu sắc hài hoà, bố cục cân đối, sạch sẽ; sắp xếp theo cột để người xem dễ theo dõi.
- Nội dung chính xác, trung thực với kết quả thu được, để người xem tự đọc hiểu được toàn bộ quá trình mà không cần thuyết trình thêm.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.