Giải Câu hỏi trang 8 SGK Khoa học tự nhiên 9

Lời giải

Phân tích: Theo SGK Khoa học tự nhiên 9, tia sáng được biểu diễn bằng một đường thẳng có mũi tên chỉ chiều truyền của ánh sáng; chùm sáng gồm nhiều tia sáng hợp thành. Cách trong SGK dùng đèn dây tóc (nguồn sáng) chiếu qua tấm chắn có khe hẹp để lọc lấy một phần ánh sáng tạo thành tia sáng (khe rất hẹp) hoặc chùm sáng (khe rộng hơn). Ta cần đề xuất một cách khác tạo được tia sáng, chùm sáng mà không dùng tấm chắn có khe hẹp như vậy.

Cách làm khác được đề xuất: Dùng đèn laser (bút laser).

- Bút laser phát ra một chùm sáng rất hẹp, gần như song song và đi theo một phương xác định. Vì vậy ta thu được ngay một tia sáng rõ nét mà không cần tấm chắn có khe hẹp.
- Để nhìn thấy đường truyền của tia sáng, cho tia laser đi là là trên mặt bàn (mặt giấy) hoặc truyền qua môi trường có chút khói, hơi nước.
- Nếu muốn tạo chùm sáng (chùm song song, hội tụ hay phân kì), cho tia (hoặc nhiều tia) laser đi qua một thấu kính.

Cách khác tương đương: Dùng đèn pin (hoặc đèn LED) đặt tại tiêu điểm của một thấu kính hội tụ. Khi đó chùm sáng ló ra khỏi thấu kính là chùm sáng song song; chắn bớt bằng một ống nhỏ sẽ thu được tia sáng hẹp.

Kết luận: Cả hai cách trên đều tạo được tia sáng, chùm sáng mà không phải dùng tấm chắn có khe hẹp như SGK, phù hợp với kiến thức quang học lớp 9. Trong đó dùng bút laser là cách đơn giản và trực quan nhất.

Đáp số