Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 8

Giải Câu hỏi trang 64 SGK Khoa học tự nhiên 8

Bài 15. Áp suất trên một bề mặt   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao khi một em bé đứng lên chiếc đệm (nệm) thì đệm lại bị lún sâu hơn khi người lớn nằm trên nó (hình bên)?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 64 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình vẽ hai chiếc giường có đệm. Giường bên trái: một người lớn đang nằm duỗi người trên đệm, mặt đệm gần như phẳng, lún rất ít. Giường bên phải: một em bé đang đứng (nhảy) bằng hai chân trên đệm, mặt đệm lún sâu rõ rệt thành hố quanh chỗ hai bàn chân.

Lời giải

Phân tích theo kiến thức SGK (Bài 15 – Áp suất trên một bề mặt):

Áp suất là độ lớn của áp lực trên một đơn vị diện tích bị ép, được tính bằng công thức:

p=FSp = \dfrac{F}{S}

trong đó FF là áp lực (ở đây là trọng lượng ép vuông góc lên mặt đệm), SS là diện tích bị ép (diện tích mặt tiếp xúc với đệm).

Độ lún của đệm phụ thuộc vào áp suất tác dụng lên nó, chứ không phải chỉ phụ thuộc vào độ lớn của áp lực (trọng lượng).

So sánh hai trường hợp:

- Người lớn nằm trên đệm: tuy trọng lượng (áp lực FF) lớn, nhưng cả cơ thể trải dài trên đệm nên diện tích bị ép SS rất lớn. Vì SS lớn nên áp suất p=FSp = \dfrac{F}{S} nhỏ → đệm chỉ lún rất ít.

- Em bé đứng (nhảy) bằng hai chân: tuy trọng lượng (áp lực FF) nhỏ hơn nhiều, nhưng chỉ có hai bàn chân tiếp xúc nên diện tích bị ép SS rất nhỏ. Vì SS quá nhỏ nên áp suất p=FSp = \dfrac{F}{S} lại lớn → đệm lún sâu thành hố quanh hai bàn chân.

Kết luận: Dù em bé nhẹ hơn người lớn, nhưng vì em bé đứng nên diện tích tiếp xúc rất nhỏ, làm áp suất lên mặt đệm lớn hơn so với khi người lớn nằm (diện tích tiếp xúc lớn, áp suất nhỏ). Áp suất càng lớn thì đệm càng lún sâu, nên đệm lún sâu hơn ở chỗ em bé đứng.

Đáp số

Vì em bé đứng nên diện tích tiếp xúc nhỏ → áp suất p = F/S lớn; người lớn nằm có diện tích tiếp xúc lớn → áp suất nhỏ. Áp suất lớn hơn làm đệm lún sâu hơn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.