Giải Câu hỏi 1 trang 55 SGK Khoa học tự nhiên 8
Đề bài
Giải thích tại sao cần phải bón phân theo bốn quy tắc: đúng liều, đúng loại, đúng lúc, đúng nơi.
Lời giải
Bón phân hoá học phải tuân theo bốn quy tắc "bốn đúng" để cây hấp thụ tối đa dinh dưỡng, cho năng suất cao, đồng thời tránh lãng phí phân và hạn chế gây ô nhiễm môi trường. Cụ thể:
a) Đúng liều
Mỗi loại cây ở mỗi giai đoạn chỉ cần một lượng dinh dưỡng nhất định. Nếu bón thiếu liều, cây không đủ dinh dưỡng nên phát triển kém, năng suất thấp. Nếu bón thừa liều, cây không hấp thụ hết, phần phân dư bị rửa trôi gây lãng phí, làm đất bị chua hoặc thoái hoá, đồng thời theo nước ngấm xuống mạch nước ngầm và chảy ra ao hồ, sông ngòi gây ô nhiễm nguồn nước (hiện tượng phú dưỡng). Vì vậy phải bón đúng liều lượng khuyến cáo.
b) Đúng loại
Mỗi loại phân cung cấp nguyên tố dinh dưỡng khác nhau (phân đạm cung cấp nitơ, phân lân cung cấp phosphorus, phân kali cung cấp potassium…) và mỗi loại cây, mỗi loại đất, mỗi thời kì sinh trưởng lại cần nguyên tố khác nhau. Bón đúng loại phân mà cây và đất đang cần thì cây mới sử dụng được; bón sai loại vừa không có tác dụng, vừa lãng phí và có thể làm hại cây, hại đất.
c) Đúng lúc
Mỗi giai đoạn sinh trưởng cây cần loại và lượng dinh dưỡng khác nhau (ví dụ giai đoạn phát triển thân lá cần nhiều đạm, giai đoạn ra hoa, tạo củ, tạo quả cần nhiều lân và kali). Bón đúng thời điểm cây cần thì cây hấp thụ tốt nhất, phát huy hết tác dụng của phân; bón không đúng lúc thì cây không kịp sử dụng, phân dễ bị rửa trôi hoặc bay hơi gây lãng phí và ô nhiễm.
d) Đúng nơi (đúng cách)
Phải bón phân vào đúng vị trí vùng rễ cây hoạt động và bằng cách phù hợp (bón lót, bón thúc, bón vào gốc hay phun lên lá…) để cây dễ hấp thụ. Bón đúng nơi giúp giảm thất thoát phân do bay hơi, rửa trôi, hạn chế phân phát tán ra môi trường xung quanh gây ô nhiễm đất, nước và không khí.
Kết luận: Tuân thủ đồng thời bốn quy tắc "đúng liều – đúng loại – đúng lúc – đúng nơi" giúp cây trồng sử dụng phân bón hiệu quả nhất, cho năng suất và chất lượng cao, tiết kiệm chi phí phân bón và bảo vệ môi trường đất, nước, không khí.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.