Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 8

Giải Câu hỏi trang 33 SGK Khoa học tự nhiên 8

Bài 7. Tốc độ phản ứng và chất xúc tác   Đã kiểm chéo

Đề bài

Thí nghiệm nghiên cứu ảnh hưởng của diện tích bề mặt tiếp xúc đến tốc độ phản ứng:
Chuẩn bị: dung dịch HCl 0,1 M, đá vôi (dạng viên), đá vôi (dạng bột hoặc đập nhỏ từ đá vôi dạng viên); ống nghiệm.
Tiến hành:
– Cân một lượng đá vôi (dạng bột) và đá vôi (dạng viên) bằng nhau (khoảng 1 gam) cho vào 2 ống nghiệm (1) và (2).
– Cho vào mỗi ống nghiệm khoảng 3 mL dung dịch HCl 0,1 M.
Quan sát hiện tượng xảy ra và trả lời các câu hỏi sau:

a) Phản ứng ở ống nghiệm nào xảy ra nhanh hơn? Giải thích.

b) Kích thước hạt ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng như thế nào?

Lời giải

a) Phản ứng ở ống nghiệm nào xảy ra nhanh hơn? Giải thích.

Phản ứng xảy ra trong thí nghiệm:

CaCO3+2HCl→CaCl2+H2O+CO2↑CaCO_3 + 2HCl \rightarrow CaCl_2 + H_2O + CO_2\uparrow

Quan sát: Ở cả hai ống nghiệm đều có bọt khí (CO2CO_2) thoát ra, nhưng ở ống nghiệm (1) chứa đá vôi dạng bột bọt khí thoát ra nhiều và nhanh hơn so với ống nghiệm (2) chứa đá vôi dạng viên.

Vậy phản ứng ở ống nghiệm (1) (đá vôi dạng bột) xảy ra nhanh hơn.

Giải thích: Với cùng một khối lượng (khoảng 1 gam), đá vôi dạng bột được chia nhỏ nên có tổng diện tích bề mặt tiếp xúc với dung dịch HCl lớn hơn nhiều so với đá vôi dạng viên. Diện tích tiếp xúc giữa chất rắn và dung dịch càng lớn thì số va chạm giữa các hạt phản ứng càng nhiều, do đó tốc độ phản ứng càng nhanh.

b) Kích thước hạt ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng như thế nào?

Với cùng một khối lượng chất rắn, kích thước hạt càng nhỏ thì diện tích bề mặt tiếp xúc càng lớn, nên tốc độ phản ứng càng nhanh; ngược lại, kích thước hạt càng lớn thì diện tích bề mặt tiếp xúc càng nhỏ, tốc độ phản ứng càng chậm.

Kết luận: Khi tăng diện tích bề mặt tiếp xúc của chất phản ứng (bằng cách đập nhỏ, nghiền thành bột…), tốc độ phản ứng tăng lên.

Đáp số

Ống nghiệm (1) chứa đá vôi dạng bột phản ứng nhanh hơn, vì diện tích bề mặt tiếp xúc lớn hơnKích thước hạt càng nhỏ → diện tích bề mặt tiếp xúc càng lớn → tốc độ phản ứng càng nhanh

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.