Giải Bài 1 trang 97 SGK Khoa học tự nhiên 6
Đề bài
Vẽ vào vở hình ảnh vi khuẩn có trong sữa chua đã quan sát được bằng kính hiển vi ở các độ phóng đại khác nhau (vẽ thêm nếu quan sát mẫu vi khuẩn khác).
Lời giải
Bài thực hành (trang 98). Đây là bài vẽ hình quan sát được, không có "đáp số" tính toán. Em cần vẽ lại trung thực hình dạng và cách sắp xếp của vi khuẩn lên men lactic có trong sữa chua, quan sát ở các độ phóng đại khác nhau.
1. Những vi khuẩn quan sát được trong sữa chua
Sữa chua được tạo thành nhờ hai nhóm vi khuẩn lên men lactic chủ yếu:
a) Vi khuẩn hình que — *Lactobacillus bulgaricus* (trực khuẩn)
- Hình dạng: tế bào dạng que (hình trụ), thẳng hoặc hơi cong, hai đầu tròn; dài hơn rộng.
- Cách sắp xếp: thường nối tiếp nhau thành chuỗi hoặc đứng riêng lẻ.
- Cách vẽ: vẽ các hình chữ nhật bo tròn hai đầu, xếp thành dãy.
b) Vi khuẩn hình cầu — *Streptococcus thermophilus* (cầu khuẩn)
- Hình dạng: tế bào hình tròn (cầu), kích thước khá đều nhau.
- Cách sắp xếp: thường thành chuỗi ngắn hoặc từng đôi.
- Cách vẽ: vẽ các hình tròn nhỏ nối tiếp nhau.
2. Vẽ ở các độ phóng đại khác nhau
Độ phóng đại tổng = (độ phóng đại vật kính) (độ phóng đại thị kính). Ví dụ vật kính với thị kính cho độ phóng đại lần.
- Ở độ phóng đại nhỏ (): vi khuẩn chỉ là những chấm nhỏ li ti, mờ, khó phân biệt hình dạng.
- Ở độ phóng đại lớn (, ): nhìn rõ hình que, hình cầu của từng tế bào và cách chúng sắp xếp.
- Vẽ mỗi độ phóng đại một hình riêng để so sánh, ghi rõ độ phóng đại dưới mỗi hình.
3. Vẽ thêm mẫu vi khuẩn khác (nếu quan sát)
Nếu quan sát thêm mẫu khác (nước dưa muối, nước canh để lâu…), vẽ thêm và ghi chú tên mẫu cùng độ phóng đại tương ứng để so sánh hình dạng, kích thước với vi khuẩn trong sữa chua.
Lưu ý khi vẽ:
- Vẽ bằng bút chì, hình sạch và rõ, đúng hình dạng và cách sắp xếp quan sát được.
- Không vẽ nhân vì vi khuẩn là sinh vật nhân sơ (chưa có nhân hoàn chỉnh).
- Tế bào rất nhỏ (khoảng –), chỉ thấy rõ ở độ phóng đại lớn.
- Mỗi hình đều có chú thích đầy đủ: tên mẫu (hoặc tên vi khuẩn) và độ phóng đại tương ứng.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.