Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 6

Giải Vận dụng trang 19 SGK Khoa học tự nhiên 6

Bài 5. Đo chiều dài   Đã kiểm chéo

Đề bài

Đơn vị đo thể tích thường dùng là mét khối (m3m^3) và lít (L):

1 m3=1 000 L1\ m^3 = 1\ 000\ L

1 mL=1 cm31\ mL = 1\ cm^3

Hãy dựa vào Hình 5.4 để mô tả cách đo thể tích.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 19 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 5.4 gồm hai trường hợp đo thể tích vật rắn không thấm nước bằng bình chia độ (ống đong có vạch chia từ 10 đến 100 mL).
a) Vật rắn không thấm nước, bỏ lọt bình chia độ: có hai ống đong; ống thứ nhất chỉ chứa nước, một tay thả hòn đá (vật rắn) vào ống thứ hai làm mực nước dâng lên, thể tích vật bằng phần nước dâng thêm.
b) Vật rắn không thấm nước, không bỏ lọt bình chia độ: dùng bình tràn (B) đổ đầy nước đến miệng vòi, thả vật (V = ?) vào bình tràn, nước tràn ra theo vòi chảy sang bình chứa (C); sau đó đổ nước từ bình chứa vào bình chia độ (A) để đo, đó chính là thể tích của vật.

Lời giải

Mô tả cách đo thể tích vật rắn không thấm nước theo Hình 5.4:

a) Vật rắn bỏ lọt bình chia độ (ống đong):

- Đổ một lượng nước vào bình chia độ, đọc và ghi lại thể tích nước lúc đầu, gọi là V1V_1 (chẳng hạn mực nước chỉ vạch V1V_1).
- Thả nhẹ vật rắn (hòn đá) vào bình sao cho vật ngập hoàn toàn trong nước; mực nước dâng lên. Đọc và ghi lại thể tích nước lúc này, gọi là V2V_2.
- Thể tích của vật rắn bằng phần nước dâng thêm:

Vvật=V2−V1V_{vật} = V_2 - V_1

b) Vật rắn không bỏ lọt bình chia độ (dùng bình tràn):

- Đặt bình tràn (B) đầy nước đến tận miệng vòi, phía dưới vòi đặt bình chứa (C) để hứng nước tràn.
- Thả nhẹ vật (V) vào bình tràn cho vật ngập hẳn; nước bị vật chiếm chỗ sẽ tràn ra theo vòi và chảy sang bình chứa (C).
- Đổ toàn bộ lượng nước tràn từ bình chứa (C) sang bình chia độ (A) rồi đọc thể tích nước đó.
- Thể tích nước tràn ra đúng bằng thể tích của vật:

Vvật=Vnước traˋnV_{vật} = V_{nước\ tràn}

Đáp số

Vvật=V2−V1V_{vật} = V_2 - V_1 (thể tích nước dâng thêm trong bình chia độ)Vvật=Vnước traˋnV_{vật} = V_{nước\ tràn} (đo bằng bình chia độ lượng nước tràn qua bình tràn)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.