Giải Hoạt động trang 91 SGK Khoa học tự nhiên 6
Đề bài
Cho các loài sinh vật như hình dưới đây. Tiến hành xây dựng khoá lưỡng phân để phân loại chúng.
Có 5 hình ảnh các loài sinh vật được đánh dấu từ A đến E: A – con chim bói cá (chim nhỏ lông xanh, mỏ dài, đậu trên cành); B – con bọ ngựa xanh (côn trùng màu xanh lá, có cánh, đứng trên mặt đất); C – con cá mập (bơi trong nước, thân to, có vây); D – con khỉ (ngồi trên cành cây); E – con rùa cạn (mai cứng màu nâu vàng).
Lời giải
Cách làm khóa lưỡng phân: Dựa vào các đặc điểm đặc trưng, mỗi bước ta chọn một đặc điểm để chia nhóm sinh vật thành hai nhánh đối lập nhau (có / không), cứ chia dần cho đến khi mỗi loài được tách riêng.
a) Xác định đặc điểm để phân loại 5 loài:
| Kí hiệu | Loài | Đặc điểm nổi bật |
|---|---|---|
| A | Chim bói cá | Có lông vũ, có cánh |
| B | Bọ ngựa | Cơ thể có 6 chân, là côn trùng (không xương sống) |
| C | Cá mập | Sống dưới nước, di chuyển bằng vây |
| D | Khỉ | Cơ thể phủ lông mao |
| E | Rùa cạn | Có mai cứng bao bọc cơ thể |
b) Xây dựng khóa lưỡng phân:
Bước 1.
- 1a. Cơ thể không có xương sống (có 6 chân, là côn trùng) → Bọ ngựa (B)
- 1b. Cơ thể có xương sống → chuyển sang Bước 2
Bước 2.
- 2a. Di chuyển bằng vây, sống hoàn toàn dưới nước → Cá mập (C)
- 2b. Di chuyển bằng chân (hoặc có cánh), không có vây → chuyển sang Bước 3
Bước 3.
- 3a. Cơ thể có lông vũ, có cánh để bay → Chim bói cá (A)
- 3b. Cơ thể không có lông vũ → chuyển sang Bước 4
Bước 4.
- 4a. Cơ thể có mai cứng bao bọc → Rùa cạn (E)
- 4b. Cơ thể phủ lông mao, không có mai → Khỉ (D)
c) Sơ đồ tóm tắt khóa lưỡng phân:
- Không xương sống → B (Bọ ngựa)
- Có xương sống
- Di chuyển bằng vây → C (Cá mập)
- Di chuyển bằng chân/cánh
- Có lông vũ → A (Chim bói cá)
- Không có lông vũ
- Có mai cứng → E (Rùa cạn)
- Có lông mao → D (Khỉ)
Kiểm tra: Qua các bước phân chia, cả 5 loài A, B, C, D, E đều được tách riêng, mỗi loài ứng với một đặc điểm nhận biết duy nhất → khóa lưỡng phân xây dựng hợp lí.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.