Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 6

Giải Hoạt động trang 91 SGK Khoa học tự nhiên 6

Bài 26. Khóa lưỡng phân   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho các loài sinh vật như hình dưới đây. Tiến hành xây dựng khoá lưỡng phân để phân loại chúng.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 91 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Có 5 hình ảnh các loài sinh vật được đánh dấu từ A đến E: A – con chim bói cá (chim nhỏ lông xanh, mỏ dài, đậu trên cành); B – con bọ ngựa xanh (côn trùng màu xanh lá, có cánh, đứng trên mặt đất); C – con cá mập (bơi trong nước, thân to, có vây); D – con khỉ (ngồi trên cành cây); E – con rùa cạn (mai cứng màu nâu vàng).

Lời giải

Cách làm khóa lưỡng phân: Dựa vào các đặc điểm đặc trưng, mỗi bước ta chọn một đặc điểm để chia nhóm sinh vật thành hai nhánh đối lập nhau (có / không), cứ chia dần cho đến khi mỗi loài được tách riêng.

a) Xác định đặc điểm để phân loại 5 loài:

| Kí hiệu | Loài | Đặc điểm nổi bật |
|---|---|---|
| A | Chim bói cá | Có lông vũ, có cánh |
| B | Bọ ngựa | Cơ thể có 6 chân, là côn trùng (không xương sống) |
| C | Cá mập | Sống dưới nước, di chuyển bằng vây |
| D | Khỉ | Cơ thể phủ lông mao |
| E | Rùa cạn | Có mai cứng bao bọc cơ thể |

b) Xây dựng khóa lưỡng phân:

Bước 1.
- 1a. Cơ thể không có xương sống (có 6 chân, là côn trùng) → Bọ ngựa (B)
- 1b. Cơ thể có xương sống → chuyển sang Bước 2

Bước 2.
- 2a. Di chuyển bằng vây, sống hoàn toàn dưới nước → Cá mập (C)
- 2b. Di chuyển bằng chân (hoặc có cánh), không có vây → chuyển sang Bước 3

Bước 3.
- 3a. Cơ thể có lông vũ, có cánh để bay → Chim bói cá (A)
- 3b. Cơ thể không có lông vũ → chuyển sang Bước 4

Bước 4.
- 4a. Cơ thể có mai cứng bao bọc → Rùa cạn (E)
- 4b. Cơ thể phủ lông mao, không có mai → Khỉ (D)

c) Sơ đồ tóm tắt khóa lưỡng phân:

- Không xương sống → B (Bọ ngựa)
- Có xương sống
- Di chuyển bằng vây → C (Cá mập)
- Di chuyển bằng chân/cánh
- Có lông vũ → A (Chim bói cá)
- Không có lông vũ
- Có mai cứng → E (Rùa cạn)
- Có lông mao → D (Khỉ)

Kiểm tra: Qua các bước phân chia, cả 5 loài A, B, C, D, E đều được tách riêng, mỗi loài ứng với một đặc điểm nhận biết duy nhất → khóa lưỡng phân xây dựng hợp lí.

Đáp số

Đặc điểm phân loại: xương sống, vây, lông vũ, mai cứng, lông maoKhóa lưỡng phân 4 bước tách riêng 5 loài: B (bọ ngựa), C (cá mập), A (chim bói cá), E (rùa cạn), D (khỉ)Cả 5 loài đều được phân loại đúng (đpcm)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.