Giải Câu hỏi 2 trang 18 SGK Khoa học tự nhiên 6
Đề bài
Một học sinh tiến hành đo chiều dài của một chiếc lá như trong Hình 5.3. Em hãy phân tích và nêu nhận xét về cách đặt thước và đặt mắt của bạn. Hãy chỉ ra các lỗi (nếu có) trong phép đo này.
Hình 5.3 vẽ một chiếc lá đặt nằm dọc theo một thước thẳng có vạch chia ghi các số 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 (cm), vạch chia nhỏ tới mm. Một đường nét đứt thẳng đứng dựng lên từ vạch số 0 đi qua đầu cuống lá, nhưng đầu cuống lá không đặt trùng với vạch số 0 mà nhô ra ngoài vạch 0 (lá không bắt đầu đúng ở vạch 0). Đầu ngọn lá nằm trong khoảng vạch 5 đến 6 cm. Phía trên bên phải vẽ một con mắt đang nhìn theo đường nét đứt xiên (hướng nhìn nghiêng), không vuông góc với mặt thước tại đầu ngọn lá.
Lời giải
Phân tích cách đo trong Hình 5.3
Để đo chiều dài một vật cho đúng, theo SGK ta cần: đặt thước dọc theo vật cần đo, một đầu của vật trùng với vạch số 0 của thước; đặt mắt nhìn theo hướng vuông góc với cạnh thước ở đầu kia của vật và đọc kết quả theo vạch chia gần nhất với đầu vật.
a) Nhận xét về cách đặt thước
- Thước đã được đặt đúng: đặt dọc theo chiếc lá, dọc theo chiều dài cần đo.
- Lỗi: đầu cuống lá không đặt trùng với vạch số 0 mà nhô ra ngoài vạch 0. Như vậy một đầu của vật không trùng với vạch 0 ⇒ cách đặt thước chưa đúng, dẫn đến đọc sai chiều dài.
b) Nhận xét về cách đặt mắt
- Lỗi: mắt nhìn nghiêng (xiên), không theo hướng vuông góc với mặt thước tại đầu ngọn lá. Đặt mắt nhìn nghiêng sẽ đọc lệch vạch chia (sai số thị sai) ⇒ kết quả đọc được không chính xác.
c) Kết luận – cách khắc phục
Phép đo mắc hai lỗi: đặt một đầu vật không trùng vạch 0 và đặt mắt nhìn không vuông góc với thước. Muốn đo đúng, cần:
- Trượt lá (hoặc thước) để đầu cuống lá trùng đúng vạch số 0.
- Đặt mắt nhìn vuông góc với mặt thước tại đầu ngọn lá rồi mới đọc kết quả theo vạch chia gần nhất.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.