Giải Câu hỏi 2 trang 76 SGK Khoa học tự nhiên 6
Đề bài
Để chuyển động trên đường, một chiếc ô tô hoặc xe máy cần lấy khí oxygen để đốt cháy xăng và thải ra khí carbon dioxide. Vậy, vật sống giống với ô tô hoặc xe máy ở đặc điểm nào? Tại sao ô tô và xe máy không phải là vật sống?
Lời giải
Phân tích đề: Ô tô, xe máy lấy khí oxygen để đốt cháy xăng và thải ra khí carbon dioxide. Ta so sánh đặc điểm này với các hoạt động sống của vật sống (cơ thể sinh vật).
a) Vật sống giống ô tô, xe máy ở đặc điểm nào?
Giống nhau ở quá trình trao đổi chất với môi trường: đều lấy vào khí oxygen và thải ra khí carbon dioxide.
- Vật sống lấy oxygen để phân giải (ô-xi hoá) thức ăn tạo ra năng lượng cho các hoạt động sống, đồng thời thải ra khí carbon dioxide.
- Ô tô, xe máy cũng lấy oxygen để đốt cháy xăng (nhiên liệu) sinh ra năng lượng làm xe chuyển động, đồng thời thải ra khí carbon dioxide.
→ Điểm giống nhau là: cần lấy khí oxygen để tạo ra năng lượng và thải ra khí carbon dioxide (giống quá trình trao đổi khí ở vật sống).
b) Tại sao ô tô và xe máy không phải là vật sống?
Một vật sống (cơ thể sống) phải thực hiện đầy đủ các hoạt động sống đặc trưng: trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng, sinh trưởng và phát triển (lớn lên), vận động, cảm ứng, sinh sản.
Ô tô và xe máy chỉ có một biểu hiện giống vật sống (lấy oxygen, thải carbon dioxide khi hoạt động), nhưng không thực hiện được các hoạt động sống còn lại:
- Không tự lớn lên (không sinh trưởng, phát triển).
- Không sinh sản (không tạo ra ô tô, xe máy con).
- Không có cảm ứng (không tự phản ứng lại các kích thích của môi trường).
- Không tự trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng để duy trì sự sống như cơ thể sinh vật (phải có con người cung cấp nhiên liệu và điều khiển).
→ Vì thiếu các đặc điểm (hoạt động sống) đặc trưng của sự sống nên ô tô và xe máy không phải là vật sống.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.