Giải Hoạt động trang 68 SGK Khoa học tự nhiên 6
Đề bài
Quan sát và mô tả sự khác nhau về cấu tạo giữa tế bào nhân sơ và nhân thực
Chuẩn bị: Hình 19.2: cấu tạo tế bào nhân sơ (vi khuẩn) và hình tế bào nhân thực (động vật).
Quan sát và vẽ: Dựa vào hình ảnh hai tế bào đã chuẩn bị, hãy vẽ ra giấy hình dạng và cấu tạo của mỗi tế bào, ghi lại những đặc điểm đáng chú ý.
So sánh và trình bày: Nói về cấu tạo của mỗi loại tế bào. So sánh sự giống nhau và khác nhau về cấu tạo giữa tế bào nhân sơ và nhân thực.
Lời giải
## Hoạt động: So sánh cấu tạo tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực (Hình 19.2)
a) Quan sát và vẽ
Dựa vào Hình 19.2, ta vẽ ra giấy và ghi lại đặc điểm đáng chú ý của hai loại tế bào:
- Tế bào nhân sơ (vi khuẩn): có dạng hình que (hình trụ bo tròn hai đầu), kích thước nhỏ. Quan sát từ ngoài vào trong thấy ba thành phần được chú thích: màng tế bào bao bọc ngoài cùng, bên trong là tế bào chất, ở giữa có vùng nhân là khối vật chất di truyền (sợi màu hồng cuộn lại) không có màng bao bọc (nhân trần). Bề mặt tế bào có lông nhỏ và vài sợi roi dài ở một đầu giúp vi khuẩn di chuyển. Tế bào chất đơn giản, không chia thành các khoang riêng.
- Tế bào nhân thực (tế bào động vật): có dạng hình cầu, kích thước lớn hơn. Quan sát thấy ba thành phần được chú thích: màng tế bào bao bọc ngoài, bên trong là tế bào chất, và một nhân lớn hình tròn có màng nhân bao bọc rõ ràng. Trong tế bào chất còn có nhiều bào quan có màng (như lưới nội chất xếp nếp màu vàng, các bào quan hình bầu dục), tế bào chất chia thành các khoang.
b) So sánh cấu tạo tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực
*Giống nhau:* Cả hai loại tế bào đều có ba thành phần cơ bản:
- Màng tế bào bao bọc bên ngoài.
- Tế bào chất nằm bên trong màng.
- Nhân hoặc vùng nhân chứa vật chất di truyền (ADN).
*Khác nhau:*
| Đặc điểm | Tế bào nhân sơ | Tế bào nhân thực |
|---|---|---|
| Nhân | Có vùng nhân chưa có màng bao bọc (nhân trần) | Có nhân được màng nhân bao bọc rõ ràng |
| Bào quan trong tế bào chất | Không có bào quan có màng; tế bào chất không chia khoang | Có nhiều bào quan có màng (lưới nội chất, …); tế bào chất chia thành các khoang |
| Kích thước | Nhỏ hơn | Lớn hơn |
| Đại diện | Tế bào vi khuẩn | Tế bào động vật, thực vật, nấm… |
Kết luận: Điểm khác biệt cơ bản và quan trọng nhất là ở nhân: tế bào nhân sơ có vùng nhân chưa có màng bao bọc, còn tế bào nhân thực có nhân được màng nhân bao bọc hoàn chỉnh. Ngoài ra, tế bào nhân thực còn có nhiều bào quan có màng trong tế bào chất mà tế bào nhân sơ không có.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.