Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 6

Giải Câu hỏi trang 65 SGK Khoa học tự nhiên 6

Bài 18. Tế bào - Đơn vị cơ bản của sự sống   Đã kiểm chéo

Đề bài

Quan sát kích thước tế bào vi khuẩn, tế bào động vật và thực vật trong Hình 18.2 và cho biết tế bào nào phải quan sát bằng kính hiển vi, tế bào nào có thể quan sát bằng mắt thường?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 65 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 18.2 là một thang đo kích thước nằm ngang, chia mức từ 0,1 nm · 1 nm · 10 nm · 100 nm · 1 µm · 10 µm · 100 µm · 1 mm · 1 cm · 0,1 m · 1 m · 10 m · 100 m · 1 km. Trên thang có ba mũi tên chỉ vùng quan sát: mũi tên "Kính hiển vi điện tử" trải từ khoảng 0,1 nm đến ~100 µm; mũi tên "Kính hiển vi quang học" trải từ khoảng 100 nm đến ~1 mm; mũi tên "Mắt thường" trải từ khoảng 100 µm đến ~1 km. Vị trí kích thước của các đối tượng: nguyên tử, phân tử nhỏ, lipid, protein (cỡ 0,1–10 nm); virus (~100 nm); vi khuẩn (~1 µm); lục lạp (~vài µm); tế bào động vật và thực vật (~10–100 µm); trứng cá (~1 mm); chim ruồi, người, cá voi xanh, cây thông gỗ đỏ khổng lồ (cỡ cm đến hàng chục mét). Theo thang này: vi khuẩn và tế bào động vật, thực vật nằm trong vùng chỉ quan sát được bằng kính hiển vi; trứng cá nằm ở vùng có thể quan sát bằng mắt thường.

Lời giải

Phân tích thang đo kích thước (Hình 18.2):

Dựa vào vị trí của mỗi đối tượng trên thang đo và ba vùng quan sát (kính hiển vi điện tử, kính hiển vi quang học, mắt thường):

- Tế bào vi khuẩn có kích thước khoảng 1 μm1\ \mu m.
- Tế bào động vật và tế bào thực vật có kích thước khoảng 10−100 μm10 - 100\ \mu m.
- Để so sánh: tế bào trứng cá có kích thước lớn khoảng 1 mm1\ mm, nằm trong vùng quan sát được bằng mắt thường.

a) Tế bào phải quan sát bằng kính hiển vi:

Tế bào vi khuẩn (∼1 μm\sim 1\ \mu m), tế bào động vật và tế bào thực vật (∼10−100 μm\sim 10 - 100\ \mu m) đều có kích thước rất nhỏ, nằm trong vùng chỉ quan sát được bằng kính hiển vi (kính hiển vi quang học hoặc kính hiển vi điện tử), không nhìn thấy được bằng mắt thường.

b) Tế bào có thể quan sát bằng mắt thường:

Trong hình, tế bào có kích thước lớn như tế bào trứng cá (∼1 mm\sim 1\ mm) nằm trong vùng quan sát được bằng mắt thường nên có thể nhìn thấy trực tiếp mà không cần kính hiển vi. Trong ba loại tế bào được hỏi (vi khuẩn, động vật, thực vật) thì không có loại nào quan sát được bằng mắt thường.

Kết luận: Phần lớn tế bào có kích thước rất nhỏ nên phải quan sát bằng kính hiển vi; chỉ một số ít tế bào có kích thước lớn (như tế bào trứng cá) mới quan sát được bằng mắt thường.

Đáp số

Phải quan sát bằng kính hiển vi: tế bào vi khuẩn, tế bào động vật, tế bào thực vật (kích thước ~1–100 µm)Quan sát được bằng mắt thường: tế bào có kích thước lớn như tế bào trứng cá (~1 mm); trong 3 loại tế bào được hỏi thì không có loại nào nhìn được bằng mắt thường

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.