Giải Hoạt động trang 30 SGK Khoa học tự nhiên 6
Đề bài
Tìm hiểu một số tính chất của chất ở thể rắn, lỏng và khí
Chuẩn bị: 1 miếng gỗ nhỏ, 2 xi-lanh, nước có pha màu.
Tiến hành:
a) Ấn hai đầu miếng gỗ. Quan sát xem miếng gỗ có bị ép vào không?
b) Hút nước màu đầy xi-lanh, bịt đầu xi-lanh và ấn pít-tông. Quan sát sự chuyển động của pít-tông.
c) Hút không khí đầy xi-lanh, bịt đầu xi-lanh và ấn pít-tông. Quan sát sự chuyển động của pít-tông.
Hãy rút ra nhận xét về hình dạng, khả năng chịu nén của chất ở thể rắn, thể lỏng và thể khí.
Bộ ba hình minh họa thí nghiệm. Hình 10.1: hai tay (đeo găng) ấn vào hai đầu một miếng gỗ hình trụ nhỏ để kiểm tra khả năng bị nén của chất rắn. Hình 10.2: hai tay cầm một xi-lanh đã hút đầy nước pha màu đỏ, bịt kín đầu xi-lanh rồi ấn pít-tông để quan sát chất lỏng có bị nén hay không. Hình 10.3: hai tay cầm một xi-lanh đã hút đầy không khí, bịt kín đầu xi-lanh rồi ấn pít-tông để quan sát chất khí có bị nén hay không.
Lời giải
a) Thể rắn (miếng gỗ)
Ấn hai đầu miếng gỗ, ta thấy miếng gỗ không bị ép vào, kích thước gần như không đổi.
→ Chất ở thể rắn có hình dạng xác định và rất khó bị nén (không bị nén).
b) Thể lỏng (nước màu trong xi-lanh)
Hút đầy nước màu, bịt đầu xi-lanh rồi ấn pít-tông, ta thấy pít-tông hầu như không di chuyển (không ấn xuống được).
→ Chất ở thể lỏng không có hình dạng xác định (mang hình dạng của phần vật chứa nó) và rất khó bị nén (gần như không nén được).
c) Thể khí (không khí trong xi-lanh)
Hút đầy không khí, bịt đầu xi-lanh rồi ấn pít-tông, ta thấy pít-tông di chuyển vào dễ dàng, thể tích không khí giảm.
→ Chất ở thể khí không có hình dạng xác định (chiếm toàn bộ vật chứa) và dễ bị nén.
Nhận xét chung:
| Thể | Hình dạng | Khả năng chịu nén |
|---|---|---|
| Rắn | Xác định | Rất khó bị nén |
| Lỏng | Không xác định (theo vật chứa) | Khó bị nén |
| Khí | Không xác định (choán hết vật chứa) | Dễ bị nén |
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.