Giải Hoạt động 1 trang 12 SGK Khoa học 5

Gợi ý trả lời

a) Các nguyên nhân gây ra xói mòn đất (quan sát hình 4):

- Ảnh a: Dòng nước lũ chảy xiết cuốn trôi lớp đất ở vùng ven suối → nước chảy mạnh (mưa lũ) bào mòn, cuốn trôi đất.
- Ảnh b: Vách đồi bị sạt lở trơ ra lớp đất đỏ → mưa lớn, nước ngấm làm đất ở sườn dốc bị sạt lở, trôi đi.
- Ảnh c: Gió bão thổi mạnh làm bụi đất bay mù mịt → gió mạnh thổi bay lớp đất mặt khô tơi.
- Ảnh d: Vùng đất trơ gốc cây do rừng bị chặt phá, đất khô cằn → chặt phá rừng làm mất lớp cây che phủ, đất dễ bị nước và gió cuốn đi.

Nguyên nhân do con người gây ra: việc chặt phá rừng (ảnh d). Khi mất rừng, không còn rễ cây giữ đất và tán lá che chắn, đất bị mưa, nước và gió làm xói mòn nhanh hơn. (Các nguyên nhân do nước lũ, mưa, gió bão ở ảnh a, b, c là do tự nhiên.)

b) Một số hoạt động của con người làm gia tăng xói mòn đất:

- Chặt phá rừng, đốt rừng làm nương rẫy.
- Khai thác gỗ, khai thác khoáng sản bừa bãi làm mất lớp phủ thực vật.
- Canh tác, trồng trọt trên đất dốc mà không có biện pháp giữ đất (không làm ruộng bậc thang).
- Chăn thả gia súc quá mức làm cây cỏ bị trụi, đất trơ trọc.
- Xây dựng công trình, làm đường, san ủi đất ở vùng đồi núi.