Sách giáo khoa Khoa học 5

Giải Bài 4 trang 65 SGK Khoa học 5

Vòng đời và sự phát triển của thực vật, động vật   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tìm hiểu xung quanh nhà:
– Cho biết em nhìn thấy ấu trùng muỗi và muỗi ở đâu.
– Nhận xét về hình dạng của ấu trùng so với muỗi.
– Dựa vào vòng đời của muỗi, hãy đề xuất một số biện pháp để hạn chế sự phát triển của muỗi. Giải thích.

Gợi ý trả lời

Tìm hiểu xung quanh nhà về muỗi:

a) Em nhìn thấy ấu trùng muỗi và muỗi ở đâu:

- Ấu trùng muỗi (bọ gậy, lăng quăng): thường thấy ở những nơi có nước đọng, nước tù xung quanh nhà như: trong chum, vại, lu đựng nước không đậy nắp; ở các vũng nước đọng, rãnh nước, lọ hoa, lốp xe cũ, vỏ đồ hộp, gáo dừa chứa nước mưa... Ấu trùng sống trong nước, thường ngoi lên gần mặt nước để thở.

- Muỗi (con trưởng thành): thường thấy bay trong nhà, đậu ở những chỗ tối, ẩm thấp như gầm giường, góc nhà, trong tủ quần áo, sau cánh cửa, chỗ treo quần áo...

b) Nhận xét về hình dạng của ấu trùng so với muỗi:

- Ấu trùng (bọ gậy) có hình dạng khác hẳn muỗi trưởng thành: thân nhỏ, dài, mềm, uốn éo bơi trong nước, không có cánh và không có chân như muỗi.

- Muỗi trưởng thành có đầu, ngực, bụng phân biệt rõ; có cánh để bay, có chân dài và vòi để hút máu.

→ Ấu trùng và muỗi trưởng thành của cùng một loài nhưng có hình dạng rất khác nhau (đây là đặc điểm của vòng đời có biến thái).

c) Biện pháp hạn chế sự phát triển của muỗi (dựa vào vòng đời) và giải thích:

Vòng đời của muỗi: *Trứng → ấu trùng (bọ gậy) → nhộng → muỗi trưởng thành.* Cả trứng, ấu trùng và nhộng đều phát triển trong nước. Vì vậy muốn hạn chế muỗi, cần cắt đứt vòng đời ở giai đoạn sống dưới nước:

- Đậy kín các dụng cụ chứa nước (chum, vại, lu, bể). *Giải thích:* để muỗi không đẻ trứng xuống nước được, trứng không nở thành bọ gậy.

- Thường xuyên thay nước, cọ rửa lọ hoa, bình nước; thả cá vào bể, chum, vại. *Giải thích:* cá ăn bọ gậy, làm ấu trùng không phát triển thành muỗi.

- Dọn dẹp, lật úp, không để nước đọng ở lốp xe cũ, vỏ đồ hộp, gáo dừa, vũng nước quanh nhà; khơi thông cống rãnh. *Giải thích:* không còn nơi có nước tù cho muỗi đẻ trứng và cho bọ gậy sinh sống.

- Phát quang bụi rậm, giữ nhà cửa sạch sẽ, thoáng, ngủ màn, dùng hương/vợt muỗi. *Giải thích:* diệt muỗi trưởng thành và tránh muỗi đẻ trứng, giảm số muỗi sinh sản.

→ Khi làm cho muỗi không đẻ được trứng và bọ gậy không sống được trong nước thì muỗi không thể phát triển thành con trưởng thành, nhờ đó hạn chế được sự sinh sôi của muỗi, phòng tránh được các bệnh do muỗi truyền (sốt xuất huyết, sốt rét...).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.