Sách giáo khoa Khoa học 5

Giải Bài 1 trang 20 SGK Khoa học 5

Bài 3. Sự biến đổi trạng thái của chất   Gợi ý trả lời

Đề bài

Thí nghiệm tìm hiểu sự biến đổi trạng thái (sự chuyển thể) của nến.

Chuẩn bị: nến vụn, 1 bát sứ chịu nhiệt, 1 đũa thuỷ tinh, 1 kiềng sắt, 1 lưới tản nhiệt, 1 cốc nến, 1 bật lửa.

Lưu ý: Cẩn thận khi làm thí nghiệm với lửa, không chạm tay vào vật nóng.

Tiến hành:
– Cho một ít nến vụn vào bát sứ và đặt bát lên kiềng sắt có lưới tản nhiệt (hình 8a).
– Đốt nến và đun nóng bát sứ đến khi nến trong bát chảy lỏng (hình 8b).
– Tắt nến, để nguội bát sứ và dùng đũa thuỷ tinh đẩy nhẹ lớp nến trong bát (hình 8c).

Quan sát và nhận xét sự biến đổi trạng thái của nến vụn dưới tác dụng của nhiệt.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 20 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 8 gồm ba ảnh thí nghiệm: (a) bát sứ đựng nến vụn màu đỏ đặt trên kiềng sắt có lưới tản nhiệt; (b) đốt nến đun nóng, nến trong bát đã chảy lỏng thành chất lỏng màu đỏ; (c) sau khi tắt nến để nguội, dùng đũa thuỷ tinh đẩy lớp nến đã đông đặc lại trong bát.

Gợi ý trả lời

Nhận xét sự biến đổi trạng thái của nến dưới tác dụng của nhiệt:

a) Khi đun nóng (hình 8b):

Lúc đầu, nến vụn trong bát sứ ở thể rắn. Khi đốt nến và đun nóng bát sứ, nến vụn nhận được nhiệt nên nóng lên và chảy lỏng ra, chuyển từ thể rắn sang thể lỏng.

→ Dưới tác dụng của nhiệt (được đun nóng), nến chuyển từ thể rắn sang thể lỏng.

b) Khi để nguội (hình 8c):

Tắt nến và để nguội bát sứ, nến lỏng mất bớt nhiệt (nguội đi) nên đông đặc lại, trở thành khối rắn. Khi dùng đũa thuỷ tinh đẩy nhẹ, ta thấy lớp nến đã cứng lại, không còn chảy lỏng nữa.

→ Khi để nguội (bớt nhiệt đi), nến chuyển từ thể lỏng trở lại thể rắn.

Kết luận:

Dưới tác dụng của nhiệt, nến có thể biến đổi trạng thái (chuyển thể): khi được đun nóng thì chuyển từ thể rắn sang thể lỏng; khi để nguội thì chuyển từ thể lỏng sang thể rắn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.