Giải Vận dụng trang 99 SGK Hoá học 12

Lời giải

Mở đầu

Sắt, nhôm, đồng là ba kim loại được sử dụng phổ biến nhất ở Việt Nam. Việc tái chế chúng vừa tiết kiệm tài nguyên quặng, tiết kiệm năng lượng, vừa giảm ô nhiễm môi trường. Dưới đây là phần tìm hiểu về nhu cầu sử dụng và thực tiễn tái chế từng kim loại.

a) Sắt (thép)

- *Nhu cầu sử dụng:* Sắt (dưới dạng thép và gang) là kim loại được dùng nhiều nhất. Nó là vật liệu chính trong xây dựng (cốt thép bê tông, kết cấu nhà xưởng, cầu đường), chế tạo máy móc, đóng tàu, sản xuất ô tô, xe máy, dụng cụ gia đình... Nước ta tiêu thụ hàng chục triệu tấn thép mỗi năm và nhu cầu liên tục tăng theo tốc độ công nghiệp hoá, đô thị hoá.
- *Thực tiễn tái chế:* Thép phế liệu (sắt vụn) được thu gom từ công trình phá dỡ, máy móc hỏng, vỏ đồ hộp... rồi nấu lại trong lò điện hồ quang để sản xuất thép mới. Nhiều nhà máy thép ở Việt Nam dùng thép phế liệu làm nguyên liệu chính. Tái chế thép tốn ít năng lượng hơn nhiều so với luyện từ quặng, lại giảm được lượng lớn khí thải $CO_2$ và tiết kiệm quặng sắt.

b) Nhôm

- *Nhu cầu sử dụng:* Nhôm nhẹ, bền, dẫn điện, dẫn nhiệt tốt và chống ăn mòn nên được dùng làm khung cửa, vách nhôm kính, vỏ lon nước giải khát, xoong nồi, dây dẫn điện, chi tiết máy bay, ô tô, xe máy... Nhu cầu nhôm ở nước ta ngày càng lớn, nhất là trong xây dựng và bao bì.
- *Thực tiễn tái chế:* Vỏ lon nhôm, khung nhôm cũ, phế liệu nhôm được thu gom, phân loại rồi nấu chảy đúc lại thành nhôm thỏi, nhôm định hình. Tái chế nhôm đặc biệt có lợi vì điều chế nhôm từ quặng boxit bằng phương pháp điện phân $Al_2O_3$ nóng chảy tiêu tốn rất nhiều điện năng; tái chế nhôm chỉ tốn khoảng 5% năng lượng đó, đồng thời giảm khai thác boxit và lượng bùn đỏ thải ra môi trường.

c) Đồng

- *Nhu cầu sử dụng:* Đồng dẫn điện, dẫn nhiệt rất tốt nên được dùng chủ yếu làm dây cáp điện, dây quấn động cơ, máy biến áp, linh kiện điện – điện tử, ống dẫn, hợp kim (đồng thau, đồng thanh). Cùng với sự phát triển của ngành điện và điện tử, nhu cầu đồng ở Việt Nam rất cao.
- *Thực tiễn tái chế:* Dây điện cũ, thiết bị điện – điện tử hỏng, phế liệu đồng được thu gom, bóc tách lớp vỏ cách điện rồi nấu luyện, tinh chế (có thể bằng phương pháp điện phân) để thu đồng có độ tinh khiết cao dùng lại. Do nước ta có ít quặng đồng và giá đồng cao nên tái chế đồng mang lại hiệu quả kinh tế lớn, đồng thời tránh được việc chôn lấp rác thải điện tử gây ô nhiễm.

Kết luận

Nhu cầu sử dụng sắt, nhôm, đồng ở Việt Nam đều rất lớn và còn tăng. Việc thu gom, tái chế ba kim loại này giúp tiết kiệm quặng và năng lượng (rõ nhất là với nhôm), giảm phát thải và ô nhiễm, mang lại lợi ích kinh tế – môi trường thiết thực. Vì vậy mỗi người nên có ý thức phân loại, thu gom phế liệu kim loại để đưa vào tái chế.

Đáp số