Giải Câu hỏi 1 trang 24 SGK Hoá học 12
Đề bài
Viết phương trình hoá học minh hoạ phản ứng của fructose với thuốc thử Tollens và Cu(OH)$_2$ (trong môi trường kiềm, đun nóng).
Lời giải
Nhận xét chung. Fructose là một ketose, công thức cấu tạo mạch hở: $CH_2OH[CHOH]_3CO\,CH_2OH$. Bản thân nhóm chức ketone (−CO−) không có tính khử. Tuy nhiên, trong môi trường kiềm, fructose chuyển hoá (đồng phân hoá) thành glucose:
$$CH_2OH[CHOH]_3CO\,CH_2OH \;\underset{OH^-}{\rightleftharpoons}\; CH_2OH[CHOH]_4CHO\ (\text{glucose})$$
Do thuốc thử Tollens và $Cu(OH)_2$ đều được dùng trong môi trường kiềm, nên fructose thể hiện tính khử như glucose (tráng bạc và tạo kết tủa $Cu_2O$ đỏ gạch).
a) Phản ứng với thuốc thử Tollens $[Ag(NH_3)_2]OH$ (phản ứng tráng bạc):
Sau khi fructose chuyển thành glucose, nhóm −CHO bị oxi hoá:
$$CH_2OH[CHOH]_4CHO + 2[Ag(NH_3)_2]OH \xrightarrow{t^o} CH_2OH[CHOH]_4COONH_4 + 2Ag\downarrow + 3NH_3 + H_2O$$
Xuất hiện lớp bạc (Ag) sáng bám trên thành ống nghiệm.
b) Phản ứng với $Cu(OH)_2$ trong môi trường kiềm, đun nóng:
$$CH_2OH[CHOH]_4CHO + 2Cu(OH)_2 + NaOH \xrightarrow{t^o} CH_2OH[CHOH]_4COONa + Cu_2O\downarrow + 3H_2O$$
Tạo kết tủa $Cu_2O$ màu đỏ gạch.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.