Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Câu hỏi 1 trang 24 SGK Hoá học 12

Bài 2. Glucose và fructose   Đã kiểm chéo

Đề bài

Viết phương trình hoá học minh hoạ phản ứng của fructose với thuốc thử Tollens và Cu(OH)$_2$ (trong môi trường kiềm, đun nóng).

Lời giải

Nhận xét chung. Fructose là một ketose, công thức cấu tạo mạch hở: $CH_2OH[CHOH]_3CO\,CH_2OH$. Bản thân nhóm chức ketone (−CO−) không có tính khử. Tuy nhiên, trong môi trường kiềm, fructose chuyển hoá (đồng phân hoá) thành glucose:

$$CH_2OH[CHOH]_3CO\,CH_2OH \;\underset{OH^-}{\rightleftharpoons}\; CH_2OH[CHOH]_4CHO\ (\text{glucose})$$

Do thuốc thử Tollens và $Cu(OH)_2$ đều được dùng trong môi trường kiềm, nên fructose thể hiện tính khử như glucose (tráng bạc và tạo kết tủa $Cu_2O$ đỏ gạch).

a) Phản ứng với thuốc thử Tollens $[Ag(NH_3)_2]OH$ (phản ứng tráng bạc):

Sau khi fructose chuyển thành glucose, nhóm −CHO bị oxi hoá:

$$CH_2OH[CHOH]_4CHO + 2[Ag(NH_3)_2]OH \xrightarrow{t^o} CH_2OH[CHOH]_4COONH_4 + 2Ag\downarrow + 3NH_3 + H_2O$$

Xuất hiện lớp bạc (Ag) sáng bám trên thành ống nghiệm.

b) Phản ứng với $Cu(OH)_2$ trong môi trường kiềm, đun nóng:

$$CH_2OH[CHOH]_4CHO + 2Cu(OH)_2 + NaOH \xrightarrow{t^o} CH_2OH[CHOH]_4COONa + Cu_2O\downarrow + 3H_2O$$

Tạo kết tủa $Cu_2O$ màu đỏ gạch.

Đáp số

Tạo kết tủa Ag (phản ứng tráng bạc)Tạo kết tủa Cu₂O màu đỏ gạch

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.