Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Bài 1 trang 110 SGK Hoá học 12

Bài 24. Nguyên tố nhóm IA   Đã kiểm chéo

Đề bài

Nhận xét về xu hướng biến đổi nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của các kim loại nhóm IA.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 110 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng 24.2. Một số thông số vật lí của kim loại nhóm IA:

| Kim loại | Nhiệt độ nóng chảy (°C) | Nhiệt độ sôi (°C) | Khối lượng riêng (g/cm³) | Độ cứng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Li | 180,5 | 1341 | 0,534 | 0,6 |
| Na | 97,8 | 881 | 0,968 | 0,5 |
| K | 63,4 | 759 | 0,89 | 0,4 |
| Rb | 39,3 | 691 | 1,532 | 0,3 |
| Cs | 28,4 | 668 | 1,878 | 0,2 |

(Độ cứng: kim cương = 10)

Lời giải

a) Mô tả xu hướng

Dựa vào Bảng 24.2, đi từ Li đến Cs (theo chiều tăng điện tích hạt nhân trong nhóm IA):

- Nhiệt độ nóng chảy giảm dần: Li (180,5 ∘C180,5\ ^\circ\text{C}) > Na (97,8 ∘C97,8\ ^\circ\text{C}) > K (63,4 ∘C63,4\ ^\circ\text{C}) > Rb (39,3 ∘C39,3\ ^\circ\text{C}) > Cs (28,4 ∘C28,4\ ^\circ\text{C}).
- Nhiệt độ sôi cũng giảm dần: Li (1341 ∘C1341\ ^\circ\text{C}) > Na (881 ∘C881\ ^\circ\text{C}) > K (759 ∘C759\ ^\circ\text{C}) > Rb (691 ∘C691\ ^\circ\text{C}) > Cs (668 ∘C668\ ^\circ\text{C}).

Nhận xét: Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi của các kim loại nhóm IA đều giảm dần từ Li đến Cs (từ trên xuống dưới trong nhóm).

b) Giải thích

Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi của kim loại phụ thuộc vào độ bền của liên kết kim loại. Từ Li đến Cs, bán kính nguyên tử tăng dần, đồng thời mỗi nguyên tử chỉ có 1 electron hóa trị. Khi bán kính tăng, lực hút giữa các ion dương (ở nút mạng) với các electron hóa trị (đám electron tự do) giảm, làm liên kết kim loại yếu dần. Do đó cần ít năng lượng hơn để phá vỡ mạng tinh thể, nên nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi giảm dần từ Li đến Cs.

Ngoài ra, nhìn chung các kim loại nhóm IA có nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi thấp (liên kết kim loại yếu) so với nhiều kim loại khác.

Đáp số

Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi giảm dần từ Li đến CsDo bán kính nguyên tử tăng nên liên kết kim loại yếu dần từ Li đến Cs

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.