Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Câu hỏi 2 trang 104 SGK Hoá học 12

Bài 22. Sự ăn mòn kim loại   Đã kiểm chéo

Đề bài

Các thiết bị bằng thép (đường ống, bể chứa, giàn khoan dầu, tàu thuỷ,...) trong môi trường biển hoặc dưới lòng đất ẩm ướt thường được bảo vệ bằng phương pháp điện hoá. Kim loại được sử dụng để bảo vệ thép thường là kẽm (Hình 22.4). Hãy cho biết kim loại nào bị ăn mòn. Giải thích.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 104 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 22.4. Bảo vệ thép bằng phương pháp điện hoá: ảnh chụp phần chân vịt/vỏ tàu biển (màu đỏ) làm bằng thép, trên đó có gắn một thanh kẽm (Zn) được chú thích 'Thanh Zn'. Thanh kẽm được gắn lên bề mặt thép để bảo vệ thép khỏi bị ăn mòn.

Lời giải

Phân tích phương pháp bảo vệ điện hoá (bảo vệ bằng kim loại hi sinh):

Khi gắn thanh kẽm (Zn) lên bề mặt thép (thành phần chính là sắt, Fe) đặt trong môi trường ẩm (nước biển, đất ẩm), ta tạo thành một pin điện hoá: hai kim loại Zn và Fe tiếp xúc nhau và cùng tiếp xúc với dung dịch chất điện li (nước biển, nước ngầm).

So sánh tính khử (dựa vào thế điện cực chuẩn trong dãy điện hoá):

EZn2+/Zno=−0,76 V<EFe2+/Feo=−0,44 VE^{o}_{Zn^{2+}/Zn} = -0{,}76\ \text{V} \quad < \quad E^{o}_{Fe^{2+}/Fe} = -0{,}44\ \text{V}

Vì EZn2+/Zno<EFe2+/FeoE^{o}_{Zn^{2+}/Zn} < E^{o}_{Fe^{2+}/Fe} nên Zn có tính khử mạnh hơn Fe, do đó kẽm đóng vai trò cực âm (anode) và bị ăn mòn, còn thép (Fe) đóng vai trò cực dương (cathode) được bảo vệ.

Các quá trình xảy ra:

a) Tại cực âm (thanh Zn) — xảy ra sự oxi hoá (Zn bị ăn mòn):

Zn→Zn2++2eZn \rightarrow Zn^{2+} + 2e

b) Tại cực dương (bề mặt thép Fe) — xảy ra sự khử oxi hoà tan trong môi trường trung tính/kiềm (nước biển):

O2+2H2O+4e→4OH−O_2 + 2H_2O + 4e \rightarrow 4OH^-

Kết luận: Kẽm bị ăn mòn (tan dần), nhờ đó thép được bảo vệ. Khi thanh kẽm bị ăn mòn gần hết, người ta chỉ cần thay thanh kẽm mới mà không phải thay cả thiết bị thép. Đây chính là phương pháp bảo vệ bằng kim loại hi sinh (vật hi sinh).

Đáp số

Kẽm (Zn) bị ăn mòn; thép (Fe) được bảo vệ, vì Zn có tính khử mạnh hơn Fe (EZn2+/Zno=−0,76 V<EFe2+/Feo=−0,44 VE^{o}_{Zn^{2+}/Zn} = -0{,}76\ V < E^{o}_{Fe^{2+}/Fe} = -0{,}44\ V) nên Zn là cực âm (anode) và bị oxi hoá.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.