Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Câu 9 trang 12 SGK Hoá học 12

Bài 2. Lipid   Đã kiểm

Đề bài

Viết phương trình hoá học của phản ứng hydrogen hoá chất béo được tạo thành từ glycerol và linoleic acid.

Lời giải

Bước 1. Xác định công thức của linoleic acid

Linoleic acid là acid béo không no, phân tử có 2 liên kết đôi C=C ở gốc hydrocarbon:

C17H31COOH(C18H32O2)C_{17}H_{31}COOH \quad (C_{18}H_{32}O_2)

So với stearic acid no C17H35COOHC_{17}H_{35}COOH thì gốc C17H31−C_{17}H_{31}- thiếu 4 nguyên tử H, ứng với 2 liên kết đôi C=C.

Bước 2. Xác định chất béo tạo thành

Chất béo (triester) tạo bởi glycerol C3H5(OH)3C_3H_5(OH)_3 và linoleic acid là trilinolein:

(C17H31COO)3C3H5(C_{17}H_{31}COO)_3C_3H_5

Mỗi phân tử gồm 3 gốc linoleate, mỗi gốc có 2 liên kết đôi C=C, nên cả phân tử có 6 liên kết đôi C=C.

Bước 3. Phản ứng hydrogen hoá

Mỗi liên kết đôi C=C cộng 1 phân tử H2H_2 (xúc tác Ni, đun nóng), nên 1 phân tử trilinolein cộng 6 phân tử H2H_2 chuyển thành chất béo no tristearin:

(C17H31COO)3C3H5+6H2→Ni,  t∘(C17H35COO)3C3H5(C_{17}H_{31}COO)_3C_3H_5 + 6H_2 \xrightarrow{Ni,\;t^\circ} (C_{17}H_{35}COO)_3C_3H_5

Trilinolein (chất béo lỏng, không no) chuyển thành tristearin (chất béo rắn, no).

Kiểm tra: mỗi gốc C17H31−C_{17}H_{31}- cộng 4H thành C17H35−C_{17}H_{35}-; 3 gốc × 4H = 12H = 6H2H_2. ✓

Đáp số

(C17H31COO)3C3H5+6H2→Ni,  t∘(C17H35COO)3C3H5(C_{17}H_{31}COO)_3C_3H_5 + 6H_2 \xrightarrow{Ni,\;t^\circ} (C_{17}H_{35}COO)_3C_3H_5

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.